Waarom komen sommige mensen altijd te laat?
Presentator
Mirthe studeerde sociologie en journalistiek. Ze schrijft en presenteert explainers voor NPO Kennis en maakte als verslaggever reportages voor 5 Dagen (NTR) op NPO Radio 1. Qua onderwerpen verdiept ze zich in sociale vraagstukken en maatschappelijk ongelijkheid.
Mirthe van der Drift
Als je vaak te laat komt, komt dit grotendeels door de manier waarop je naar tijd kijkt. Zo onderschat je waarschijnlijk hoeveel tijd dingen kosten. Een planning lijkt daardoor prima haalbaar. Daarom neem je zelfs nog tijd om de planten water te geven of een paar appjes te beantwoorden. Alleen moet je daarna ook nog je sleutels zoeken en onderweg wachten voor een rood stoplicht. Al die kleine vertragingen bij elkaar zorgen ervoor dat je later aankomt dan gepland. Je hebt de tijd dus eigenlijk te ingeschat.
Hoe je tijd ervaart, heeft te maken met je persoonlijkheid. Mensen worden daarbij bijvoorbeeld ingedeeld in type A en type B. Mensen met meer type A-eigenschappen zijn vaak competitief en gestructureerd, maar ook sneller gestrest. Mensen met meer type B-eigenschappen zijn meestal ontspannen en flexibel, maar juist wat minder gestructureerd.
Onderzoek laat zien dat mensen met vooral type A-eigenschappen denken dat er 58 seconden in een minuut zitten. Terwijl iemand met meer type B-kenmerken pas na 77 seconden denkt dat diezelfde minuut voorbij is. Voor die laatste groep lijkt de tijd dus sneller voorbij te gaan dan gedacht, waardoor je eerder de trein mist en minder goed bent in vooruit plannen. Tegelijk vinden mensen met meer type B-eigenschappen het vaak ook minder erg als iemand anders te laat komt.
Ook de cultuur waarin je opgroeit speelt mee. Niet overal wordt namelijk op dezelfde manier naar afspraken gekeken. In sommige culturen is een afgesproken tijd vooral een richtlijn. En in andere culturen wordt die tijd veel meer als een harde deadline gezien.
Als mensen die anders naar tijd en afspraken kijken samenkomen, kan dit voor irritatie zorgen. Maar niet iedereen kan hier dus heel veel aan doen. Toch hebben eeuwige laatkomers nu geen vrijbrief om dit te blijven doen. Veel mensen die regelmatig te laat zijn, blijken namelijk wel op tijd te kunnen komen wanneer iets echt belangrijk is. Denk bijvoorbeeld aan een sollicitatiegesprek of het halen van een vlucht. Wat extra planning en motivatie kunnen er daarom toch voor zorgen dat mensen wat minder vaak op je zitten te wachten.
Als je ergens vroeg in de ochtend op tijd moet zijn, blijft dit voor sommige mensen altijd een uitdaging. Als je namelijk een avondmens bent, is je dagelijkse ritme anders dan bij ochtendmensen. Ontdek hier meer over in ons verhaal: Hoe werkt je biologische klok?