Wat is een neonazi?
Ook interessant om te weten
... en je weet het

Laatste update: 08-01-2025

Kale hoofden, grote zwarte schoenen met witte veters en kleding met allerlei nazistische symbolen. Dat is het stereotype beeld dat veel mensen hebben bij neonazi’s.

Kort gezegd zijn neonazi’s aanhangers van het neonazisme, het nazisme van na de Tweede Wereldoorlog. Het woordje ‘neo’ is Grieks en betekent 'nieuw’. Letterlijk vertaald zijn het dus nieuwe nazi’s.
Ook in Nederland zijn er neonazi's. Zo stonden er in 2021 zelfs nog twee mannen voor de rechter omdat ze zich schuldig zouden hebben gemaakt aan misdrijven met een terroristisch doel.

‘Nazisme’ is de ingekorte versie van ‘nationaalsocialisme’. Een politieke stroming die is ontstaan na de Eerste Wereldoorlog in Duitsland.
Neonazi's baseren hun gedachtengoed op dat van degene die het nazisme groot heeft gemaakt, Adolf Hitler. In zijn boek Mein Kampf schrijft hij zijn theorieën op.

In 1933 komt Hitler in Duitsland aan de macht en voert hij zijn nazistische ideologie door. Dit leidt tot de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust.
Naar schatting komen er hierdoor tussen de 55 en 70 miljoen burgers en militairen om, waaronder ruim 6 miljoen Joden.

Na de Tweede Wereldoorlog wordt nazisme in veel landen verboden. In Nederland en Duitsland mag je ook niet meer openlijk een hakenkruis dragen.
Toch blijft in sommige kringen het nazisme populair. Dat gebeurt de eerste jaren vooral in het geheim, maar de laatste jaren wordt het gedachtengoed steeds openlijker geuit.
Bekende rechts-extremistische groepen met onder andere neonazistische ideeën:
The Base
QAnon
Alt-right
Nederlandse Volks-Unie
Pegida

Over het algemeen vinden neonazi's dat het ‘witte ras’ superieur is. Ook zijn ze antisemitisch, dat houdt in dat ze Joden haten om wie ze zijn en om hun geloof. Verder ontkennen zij vaak de Holocaust of zwakken hem af.
Ook haten neonazi's vaak andere gelovigen, homoseksuelen en verstandelijk en lichamelijk gehandicapten.
Sommige neonazi's geloven zelfs in een internationale samenzwering die het witte ras zou willen vervangen.
Ze willen geen democratische overheid, maar juist een eenpartijstelsel, zoals een dictatuur. Bij een dictatuur ligt alle macht van een land bij één persoon of bij een hele kleine groep mensen, zoals een politieke partij.

In Nederland verspreiden neonazi's jarenlang in rechts-extremistische groepen vooral het nazistische gedachtengoed.
Momenteel is vooral het anti-islam gedachtengoed leidend in rechts-extremistische groepen. Wel blijven groepen als alt-rechts de neonazistische 'rassenleer' verspreiden.
Jongeren die radicaliseren en het neonazistische gedachtengoed aanhangen, doen dit vaak ook op jonge leeftijd. Soms eerst als grap, maar later worden ze serieuzer.

De afgelopen jaren zijn er wereldwijd allerlei terroristische aanslagen en moorden gepleegd door neonazi’s.
Volgens de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid, is een terroristische aanslag vanuit rechts-extremistische hoek ook in Nederland mogelijk.



