Wat is de Westelijke Jordaanoever?

Het gebied heeft haar naam te danken aan de ligging. Het ligt namelijk aan de westoever van de rivier de Jordaan. Daarom wordt het ook wel de Westoever genoemd, of 'West Bank' in het Engels. Op de kaart hieronder zie je waar het gebied precies ligt en waar het aan grenst: 

De Westelijke Jordaanoever is een heuvelachtig gebied met veel bergen en valleien. Het staat onder meer bekend om zijn olijfbomen, die er al duizenden jaren groeien. Voor veel Palestijnen is de olijfteelt dan ook een belangrijke bron van inkomsten. In het gebied liggen verschillende grote steden, zoals Ramallah, Nablus, Bethlehem en Hebron. Daarnaast staan er voor de drie grote wereldreligies (het jodendom, het christendom en de islam) veel belangrijke heiligdommen.

Het gebied heeft bij verschillende landen en rijken gehoord, het langst bij het Ottomaanse Rijk. Sinds de Zesdaagse Oorlog van 1967 wordt het bezet door Israël. De Verenigde Naties (VN) en veel landen in de wereld zien deze Israëlische bezetting als illegaal. Vlak na de Tweede Wereldoorlog is namelijk besloten dat de Westelijke Jordaanoever onderdeel is van de Palestijnse gebieden en een toekomstige Palestijnse staat met de naam Palestina. De VN eist dat Israël zich terugtrekt uit de bezette Palestijnse gebieden, maar Israël trekt zich daar niets van aan. 

In de jaren 90 komen er vredesonderhandelingen tussen Israël en de Palestijnen. Ze spreken uiteindelijk af dat de Palestijnen zelfbestuur krijgen in de Gazastrook en delen van de Westelijke Jordaanoever. Ook moet het Israëlische leger zich deels terugtrekken uit de Palestijnse gebieden. In ruil daarvoor erkennen de Palestijnen de staat Israël. Voor het bestuur van de Palestijnse gebieden wordt de Palestijnse Autoriteit (PA) opgericht. De Westelijke Jordaanoever is verdeeld in drie zones:

• Zone A: Bestuur van de Palestijnse Autoriteit.
• Zone B: Gedeeld bestuur. Het dagelijks bestuur ligt bij de Palestijnse Autoriteit, maar er is Israëlische militaire controle. 
• Zone C: Bestuur van Israël. 

Deze zones liggen versnipperd over het gebied: 

Al snel na die afspraken ontstaan er problemen. Verschillende Palestijnse groepen plegen aanslagen in Israël. En tegen de afspraken in bouwt Israël steeds meer illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Dat zijn woongebieden die Joodse Israëliërs bouwen op Palestijns grondgebied. Volgens het internationaal recht zijn deze illegaal. Een voormalige kolonist vertelt in de volgende video waarom hij in zo'n nederzetting wilde wonen:

Op de Westelijke Jordaanoever wonen tegenwoordig ongeveer 3 miljoen Palestijnen. Ook wonen er honderdduizenden Israëlische kolonisten. Israël breidt de nederzettingen en controle over het gebied steeds verder uit. 

Dit heeft grote gevolgen voor Palestijnen. Israëlische kolonisten en het leger nemen grond in, verwoesten Palestijnse bezittingen en olijfboomgaarden en verdrijven Palestijnen uit hun huizen. Er zijn steeds meer Israëlische militaire controles en checkpoints. En regelmatig pakken Israëlische militairen Palestijnen op zonder reden of aanklacht. Uit getuigenissen en rapporten van mensenrechtenorganisaties blijkt dat martelingen, verkrachtingen en vernederingen in de gevangenissen veel voorkomen. 

Het geweld tegen Palestijnen op de westoever neemt de laatste jaren flink toe. Elke dag vinden er aanvallen plaats. Bijvoorbeeld doordat Israëlische militairen of kolonisten ze bedreigen, wegjagen, aanvallen met wapens of doden. De daders worden bijna nooit opgepakt of berecht.

Ondertussen nemen kolonisten steeds meer grond in gebruik. Vaak gebeurt dat met steun, toestemming of zelfs aanmoediging van de Israëlische regering. Hierdoor komt een Israëlische annexatie van het hele gebied dichterbij en is een onafhankelijke Palestijnse staat verder weg dan ooit.