Waarom heet ons land Nederland?
Letterlijk betekent ‘Nederland’ laaggelegen land. Neder is namelijk een ouderwets woord voor ‘neer’, ‘naar beneden’ of ‘laag’. Dat ons land die naam heeft gekregen is niet zo gek, want Nederland staat in de top 10 van de laagstgelegen landen ter wereld [1]. Ongeveer een kwart van ons land ligt onder zeeniveau [2]. Dat betekent dat het lager ligt dan de gemiddelde hoogte van het zeewater. Een groot deel van ons land heeft verschillende keren zelfs helemaal onder water gestaan, zoals na de laatste ijstijd:
"Maar liefst 80% van Nederland verdwijnt in de Noordzee." Bekijk de hele aflevering van Het Verhaal van Nederland op NPO Start.
Al in Romeinse tijd krijgt Nederland een naam die verwijst naar de lage ligging. De Romeinse provincie waar Nederland bij hoort, heet namelijk Germania Inferior. Dit betekent ‘het lager gelegen Germanië’. Ook variaties op ‘laagland’ en ‘Lage Landen’ komen in de periode erna vaker voor. Maar de naam Nederland duikt voor het eerst op in de .
Een van de oudst bekende vermeldingen van de naam op papier, komt van een Duitse in 1275. Hij spreekt over ‘Niderlande’. Daarmee verwijst hij naar het lager gelegen gebied van de Rijn. In dit soort middeleeuwse bronnen wordt vaak niet gezegd wat er precies onder ‘Niderlande' of Niderlant’ valt en wat niet. Maar vaak gaat het in ieder geval om grote delen van het huidige Nederland en België. Nederland bestaat dan nog niet als zelfstandig land, maar uit allerlei losse gebieden:
"In de 13e eeuw had je eigenlijk nog geen Nederland." Alle afleveringen zien? Ga dan naar NPO Start.
Sinds die tijd komt de naam Nederland vaker voor, meestal als ‘de Nederlanden’. Deze naam wordt officieel als grote delen van Nederland in de 16e eeuw een republiek vormen, die ze de Republiek der Zeven Vereenigde Nederlanden noemen.
Na 200 jaar republiek en een aantal jaar bezetting door de Fransen, wordt in 1815 het uitgeroepen met Willem I als eerste koning. Deze naam heeft Nederland nu nog steeds.
Waar komt de naam Holland vandaan?
De namen Nederland en Holland worden soms door elkaar gebruikt. Maar ‘Holland’ verwijst officieel naar de provincies Noord- en Zuid-Holland. Deze naam komt van ‘Holtlant’/‘Holdland’, wat ‘houtland’ betekent. Waarschijnlijk wordt deze naam voor het eerst rond de 10e eeuw gebruikt voor een gebied dichtbij Leiden. Later verwijst de naam naar de gebieden die we nu kennen als Noord- en Zuid-Holland. Doordat deze provincies in de 17e eeuw economisch en politiek gezien erg machtig waren, wordt de naam Holland ook vaker gebruikt voor heel Nederland.
