Waar komt koningsdag vandaan?

Op 31 augustus 1880 wordt prinses Wilhelmina geboren. Haar vijfde verjaardag noemt de hoofdredacteur van een Utrechtse krant die dag officieel 'prinsessendag'. Nederland is in die tijd erg verdeeld en er is behoefte aan een gezamenlijk feest. Prinsessendag moet het hele land gaan verbinden. 

Als Wilhelmina 10 jaar oud is, overlijdt haar vader koning Willem III. Haar moeder Emma blijft koningin tot Wilhelmina volwassen is. In 1898 wordt Wilhelmina officieel koningin. Vanaf dat moment verandert prinsessendag in koninginnedag. Deze feestdag wordt nog steeds op 31 augustus gevierd. 

Oorspronkelijk is Waterloo-dag de belangrijkste nationale feestdag. Op 18 juni wordt dan een veldslag uit de 19e eeuw herdacht. Maar de herinnering aan die veldslag wordt vager, waardoor dit feest zijn betekenis verliest. Tegelijkertijd wordt koninginnedag steeds belangrijker. 

31 augustus groeit uit tot het belangrijkste nationale moment. Koninginnedag is aan het einde van de zomervakantie en betekent de start van een nieuw schooljaar. In dorpen en steden worden volkse spelletjes georganiseerd, zoals zaklopen en touwtrekken. Maar het feest wordt langzaamaan steeds groter. 

De datum van koninginnedag verandert in 1948 naar 30 april. Dat is de verjaardag van Juliana, de dochter van Wilhelmina, die dan koningin wordt. De viering wordt groter en is uiteindelijk ook op radio en tv te volgen. Als haar dochter Beatrix koningin is blijft de datum hetzelfde. Wel groeit het door. Zo bezoekt de Koninklijke familie elk jaar een andere stad om koninginnedag te vieren. 

In 2014 verandert de datum naar 27 april. Ook de naam van de feestdag verandert dan naar koningsdag, zoals we hem nu kennen. Willem-Alexander is namelijk koning geworden en hij is jarig op de 27e. De feestdag staat tegenwoordig vooral bekend door de oranje outfits die veel mensen uit de kast trekken. Waarom oranje de kleur van Nederland is, ontdek je in dit verhaal.