Waarom hebben we soms nachtmerries?
Waarom hebben we soms nachtmerries?
Video
Laatste update: 16-02-2026
Een achtervolging in een donker bos, vallen van een grote hoogte of je tanden die ineens uitvallen: nachtmerries zijn er in alle soorten en maten. Soms lijken ze levensecht en soms zijn ze te bizar voor woorden. Ontdek hier waarom we soms nachtmerries hebben.
Redacteur: Roos van Putten
Mirthe studeerde sociologie en journalistiek. Ze schrijft en presenteert explainers voor NPO Kennis en maakt als verslaggever elke dag een reportage voor 5 Dagen (NTR) op NPO Radio 1. Qua onderwerpen verdiept ze zich in sociale vraagstukken en maatschappelijk ongelijkheid.
Nachtmerries en dromen ontstaan vooral tijdens een fase van slaap waarin jij diep in slaap bent, maar je hersenen wel heel actief zijn. Deze fase heet je REM-slaap. Tijdens de REM-slaap is vooral het limbisch systeem actief. Dit is een gebied midden in je brein dat emoties regelt, zoals ook angst en spanning.
Maar waarom je dan precies van die enge dromen hebt, weten onderzoekers niet 100% zeker. Eén theorie is dat nachtmerries helemaal willekeurig ontstaan. Heftige emoties vanuit je actieve limbisch systeem worden onterecht aan beelden gekoppeld die je brein zomaar verzint. Er ontstaat daardoor een verhaal dat eigenlijk nergens op slaat, maar wel heel echt voelt.
Een andere verklaring is dat dromen helpen bij het verwerken van wat je overdag meemaakt. Als je bijvoorbeeld veel stress hebt gehad overdag, kan dat zorgen voor een nachtmerrie vol tijdsdruk en spanning.
Nachtmerries worden in de wetenschap ook wel eens gezien als een soort voorbereiding op spannende situaties die nog moeten komen. Onderzoek laat zien dat sommige mensen minder bang zijn als ze iets engs meemaken waar ze al eens over gedroomd hebben. Het brein heeft het moment als het ware al geoefend.
Wat de oorzaak ook is, nachtmerries kunnen erg vervelend zijn. Soms kan het er ook voor zorgen dat je wakker blijft liggen. Hierdoor kan je best gaan malen in je hoofd. Ontdek in ons verhaal waarom we vooral 's nachts vaak piekeren.




