Hoe verliep het presidentschap van Donald Trump?

trump_ovaloffice
Hoe verliep het presidentschap van Donald Trump?

Gepubliceerd: 27-11-2023

Laatste update: 16-01-2024

De 45e president van de Verenigde Staten is om verschillende redenen uniek te noemen. Donald Trump, die in de jaren 80 en 90 bekend werd als steenrijke zakenman en uitgesproken mediapersoonlijkheid, stelde zich zonder noemenswaardige politieke ervaring in 2016 kandidaat voor het presidentschap. Na een campagne die soms wel leek op een soap werd hij gekozen tot president. Zo opvallend als zijn termijn in 2017 begon, zo chaotisch eindigde het vier jaar later toen zijn aanhangers het Capitool bestormden.

Redacteur: Paul Koster

Donald Trump, kleinzoon van een vastgoedondernemer uit Duitsland en zoon van een Schotse, komt in 1971 aan het hoofd te staan van het vastgoedbedrijf van zijn vader. De jaren erna houdt hij zich bezig met het ontwikkelen van grote, spectaculaire gebouwen in Manhattan, New York. Denk aan het Grand Hyatt Hotel en Trump Tower, dat bekend staat om het interieur van marmer en bladgoud. Vanaf 2000  is hij – eerst in de VS en later in de hele wereld – een bekende personality. Hij komt vaak op TV, presenteert programma’s en brengt boeken uit.

Zaken

Het ging zakelijk niet altijd voorspoedig voor Donald Trump. Als hij zich in de jaren 90 richt op de gokindustrie, wordt dat bijna zijn ondergang. Hoe dat zit, en veel meer over het leven van Donald Trump als zakenman zie en lees je in dit artikel.

Wanneer wordt Donald Trump politiek actief?

Als vastgoedmagnaat ligt Donald Trump al sinds de jaren tachtig regelmatig in de clinch met de New Yorkse politiek. In 1987 hint Trump voor het eerst naar een politieke carrière. In een paginagrote advertentie in verschillende kranten pleit Trump voor een terughoudender Amerikaans buitenlandbeleid: “Amerika moet stoppen met betalen voor de verdediging van landen die dat zelf niet kunnen opbrengen.” Ook vindt hij dat de VS een rekening naar West-Europese landen moet sturen voor de terugbetaling van het Marshallplan. Deze visie volgde hij later ook als president: denk aan de dreigementen om de NAVO te verlaten, als de Europese landen niet voor een groter deel van de bekostiging ervan willen opdraaien. 

Zijn voorkeur verandert in de loop der jaren regelmatig. Voor 1987 staat Trump geregistreerd als Democraat, in 1987 registreert hij zich als Republikein. Van 2001 tot 2008 spreekt hij zich weer uit voor de Democraten, om in 2008 toch de Republikeinse kandidaat John McCain te steunen. Later is hij vijf maanden onafhankelijk, alvorens in 2012 definitief terug te keren naar de Republikeinse Partij.

Trump campagne
Trump op campagne.

Eerder spreekt Trump in 1988, 2000, 2004 en 2012 al de ambitie uit om een gooi naar het presidentschap te doen. In 2006 en 2014 wil hij gouverneur van de staat New York worden. Uiteindelijk doet hij niet mee aan al die verkiezingen. Een aflevering van de populaire animatieseries The Simpsons is exemplarisch voor het ongeloof dat Trump ooit écht president van de VS zou kunnen worden. In de aflevering ‘Bart to the Future’ reist Bart Simpson naar een toekomstig Amerika waar Trump als president het land te gronde heeft gericht.

Vaak wordt gewezen op Trumps langlopende vete met president Obama als het beslissende zetje om zelf voor het presidentschap te gaan. Sinds de verkiezing van Obama in 2008 verspreidt Trump complottheorieën dat Obama zijn geboorteakte[1] zou hebben vervalst en eigenlijk geen Amerikaan is (en daardoor geen president zou mogen zijn).

Meerdere keren reageert Obama op humoristische wijze, bijvoorbeeld tijdens het jaarlijkse White House Correspondents’ Dinner. In aanwezigheid van Trump laat hij een fragment uit Disneyfilm The Lion King zien als bewijs van zijn geboorte. De miljardair lacht als een boer met kiespijn. 

Tijdens het jaarlijkse White House Correspondents' Dinner komt president Obama nog een keer terug op het gedoe rond zijn geboorteakte, en heeft nog een paar grappen voor Trump in petto. Volgens sommigen is dit het moment geweest dat Trump besloot presidentskandidaat te worden.

Donald Trump is niet van plan dit zomaar over zich heen te laten komen – weten we nu. In zijn eerste jaren als president weet hij verschillende maatregelen van Obama terug te draaien, zoals de nucleaire Iran deal.

In 2016 wint Trump de Republikeinse voorverkiezingen. Na een turbulente campagne wint hij in november tegen alle verwachtingen in ook de presidentsverkiezingen van zijn ervaren Democratische rivaal Hillary Clinton. Hij is daarmee de eerste Amerikaanse president zonder enige politieke ervaring.

Een samenvatting van de verkiezingsnacht, die lange tijd een nek-aan-nekrace is tussen Donald Trump en Hillary Clinton. Uiteindelijk doet Trump het in cruciale staten veel beter dan de peilingen voorspelden. Bekijk het hele programma op NPO Start.

Wat heeft Trump gedaan als president?

Op 20 januari 2017 wordt Donald Trump beëdigd als president van de Verenigde Staten. In zijn inauguratietoespraak herhaalde hij zijn campagneslogans "Make America Great Again" en “America first”. Hij benadrukte dat hij de Amerikaanse belangen voorop wil zetten, zich vooral wil richten op binnenlandse economie en dat de gewone mensen het voor het zeggen moeten hebben in plaats van de politieke elite.

Inauguratie Trump

Over de hele wereld keken mensen naar de ceremonie rondom de inauguratie van president Trump.

In zijn speecht tijdens de inauguratie laat Trump er geen twijfel over bestaan: de Amerikaanse belangen staan voor hem op één. Bekijk het hele programma op NPO Start.

Correspondent Wouter Zwart geeft een eerste duiding van de inauguratie-speech van Donald Trump. Bekijk het hele programma op NPO Start.

Trump gaat voortvarend te werk met de uitvoering van zijn plannen. Hij draait in de eerste periode verschillende beslissingen van voorganger Obama terug, verlaagt de belastingen, benoemt hoge rechters die het met hem eens zijn en zorgt dat de VS niet meer meedoen bij internationale samenwerkingsverbanden zoals het klimaatakkoord van Parijs en handelsverdragen. En hij stelt een ‘travel ban’ in die ervoor zorgt dat inwoners van overwegend Islamitische landen niet meer naar de VS kunnen reizen. Zijn beleid zorgt op termijn voor een sterke economische groei en een lagere werkloosheid in de Verenigde Staten.

Dagelijks haalt Trump het nieuws. De terugkerende berichten over innige banden met Rusland en een voortdurende vete met de pers: de eerste maanden van Donald Trump als de 45e president van de Verenigde Staten zijn turbulent. Tijdens zijn campagne belooft de populist Trump onder meer een (door Mexico betaalde) muur aan de Mexicaanse grens, een alternatief voor de publieke zorgverzekering die Obama invoerde, en een grootscheepse terugkeer van banen naar de VS. Wat komt daarvan terecht?

Trump 100 dagen

De Wereld Draait Door en Nieuwsuur maken na 100 dagen president Trump de balans op

De eerste honderd dagen van Trumps presidentschap zitten erop. Amerikakenner Twan Huys maakt de balans op bij DWDD. 

Nieuwsuur spreekt voor- en tegenstanders van Donald Trump over zijn eerste honderd dagen als president. 

Trump heeft een ongebruikelijke manier om diplomatieke betrekkingen aan te gaan met het buitenland. Landen waar de VS eerder nooit goed contact mee hadden krijgen nu ineens bezoek van de Amerikaanse president. Zoals in 2018. Op 12 juni is er een historische ontmoeting met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-Un. Op neutraal terrein in Singapore zijn gesprekken en er worden zelfs afspraken gemaakt over het afbouwen van het nucleaire wapenarsenaal van het communistische land. Een jaar later ontmoeten de twee leiders elkaar opnieuw en maakt Trump zelfs een wandelingetje op Noord-Koreaans grondgebied. Het zijn historische beelden.

In juni 2019 zet Trump als eerste Amerikaanse president voet op Noord-Koreaanse bodem. 

Trump nam ook het initiatief tot het aanhalen van diplomatieke betrekkingen tussen Israël en de erkenning van Jeruzalem als hoofdstad van dat land. Hij weet ook de normalisatie van de banden van verschillende Arabische landen met Israël op de kaart te zetten, onder de naam Abraham-akkoorden[2]. Landen die lange tijd een slechte relatie met Israël hadden, zoals de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein, spreken af om stappen te zetten naar vrede en meer samenwerking te zoeken op het gebied van economie, veiligheid en technologie.

Met Rusland heeft Trump opvallend warme banden. In tegenstelling tot zijn voorgangers zocht hij herhaaldelijk toenadering tot de Russische president Vladimir Poetin. Ze ontmoeten elkaar vaak, ondanks de zorgen van veel Amerikaanse politici en bondgenoten in Europa. Want datzelfde Rusland waar Trump toenadering toe zoekt zou ook de Amerikaanse verkiezingen hebben gemanipuleerd[3].

Trump Poetin
Donald Trump en Vladimir Poetin ontmoeten elkaar in Finland in 2018.

Ronduit streng is Trump tegen andere landen. Bij de NAVO stelde hij de defensie-uitgaven van de lidstaten ter discussie. Hij dwingt af dat de landen die bij de NAVO zijn aangesloten voldoen aan de norm om 2% van het BBP uit te geven aan defensie, anders zou de VS mogelijk de steun aan de NAVO verminderen. En ook tegen China is hij hard. Hij vindt dat China oneerlijk handel voert en dat de Amerikaanse economie daar last van heeft. Onder Trumps leiding voert de VS invoerheffingen in op allerlei producten en grondstoffen uit China, wat leidt tot een handelsoorlog.

Media
Donald Trump is om verschillende redenen een unieke president voor de Verenigde Staten geweest. Niet in de laatste plaats vanwege zijn manier van communiceren. Waar andere presidenten voor de buitenwereld te volgen waren via persconferenties en speeches, doet Trump dat op modernere manieren: Twitter is zijn uitlaatklep. Hij gebruikt het sociale mediaplatform om direct te communiceren met zijn aanhangers, beleid aan te kondigen en (vaak controversiële) verklaringen af te leggen.

Trump media
Tijdens een interview buiten het Witte Huis noemt president Trump de zender NBC News 'Fake News'.

Traditionele nieuwsmedia moeten het tijdens zijn bewind vaak ontgelden. Ze zouden ‘nepnieuws’ brengen. Van nature hebben de media en de politiek een haat-liefdeverhouding. De pers fungeert immers als waakhond van de politiek en democratie. Trump heeft echter een buitengewoon lange geschiedenis van intense aanvallen op de pers. Zoals wanneer hij tijdens een persconferentie weigert het woord te geven aan een verslaggever van CNN. “CNN is fake nieuws, ik beantwoord geen vragen van CNN.”[4] Daarop gaf hij demonstratief het woord aan Fox News, de kabelzender die Trump en zijn regering goedgezind is. Tijdens de vier jaar dat hij in het Witte Huis zat maakte Trump er geen geheim van dat hij een vaste kijker is van de programma’s op FOX en belt hij ook regelmatig in tijdens shows.

Bronnen dichtbij president Trump vertellen over zijn relatie met tv-zender Fox News. "Trump zou niet gekozen zijn zonder de steun van Fox News". Bekijk de hele reportage op NPO Start.

Trump krijgt tijdens zijn presidentschap te maken met een van de grootste gezondheidscrises in de recente geschiedenis, de COVID19-pandemie. Zijn aanpak van corona heeft hem veel kritiek opgeleverd. In eerste instantie was er weinig aan de hand, volgens Trump, het zou gaan om ‘maar een griepje’. Later twijfelde openlijk aan gezondheidsrichtlijnen van zijn experts, zoals het dragen van mondkapjes, en gaf ook aan dat Amerikanen zich niet zo druk hoefden te maken.

Lockdowns zouden slecht zijn voor de economie. Ook raadde hij aan om hydroxychloroquine te gebruiken, een middel tegen Malaria. Een advies dat snel werd tegengesproken door andere overheidsinstellingen (en waarvan de ernstige bijwerkingen in 2024 werd bevestigd in een groot internationaal onderzoek.) Trumps opvattingen leidde tijdens de corona epidemie tot een gepolariseerd debat de VS. Uiteindelijk zijn meer dan een miljoen Amerikanen overleden als gevolg van besmetting met het coronavirus, een wereldwijd record.

Nieuwsuur blikt terug op Trumps aanpak van de coronapandemie. Trump heeft aangegeven dat hij de ziekte wil bagatelliseren. Bekijk het hele programma op NPO Start.

Waarom eindigt het presidentschap van Donald Trump in chaos?

Aan het eind van zijn ambtstermijn van vier jaar maakt Donald Trump bekend dat hij graag wil worden herkozen. Met de slogan ‘Keep America Great’ voert hij weer campagne. Tegen de democraat Joe Biden dit keer. Richting de verkiezingen hint Trump er steeds vaker op dat er wel eens zou kunnen worden gefraudeerd met stemmen.

Trump Biden
In november 2020 wordt Joe Biden gekozen als opvolger van Donald Trump.

Als na de verkiezingen blijkt dat Joe Biden heeft gewonnen, weigert Trump dit te accepteren. Hij zegt dat de verkiezingen niet eerlijk zijn gegaan, dat de tellingen niet kloppen en dat er sprake is van massale verkiezingsfraude. Hij roept op tot hertellingen en spant rechtszaken aan. Zonder effect. Nergens zal uit blijken dat Trumps beweringen over fraude kloppen. Toch houdt hij vol dat er is gesjoemeld om hem uit het Witte Huis te houden.

Trump houdt vol dat de verkiezingen niet eerlijk zijn gegaan. Hele programma bekijk je op NPO Start.

6 januari 2021 zal de geschiedenis ingaan als een zwarte dag voor de Amerikaanse democratie. Op die dag bestormen duizenden Trump-aanhangers het Capitool, de plek waar het Congres zich bevindt en waar wetten worden besproken. Het is hét symbool voor de Amerikaanse politiek.

Terwijl het Congres bijeenkwam om de verkiezingsresultaten officieel vast te stellen, verzamelden veel Trump-aanhangers zich een stukje verderop om te protesteren. Trump houdt een speech waarin hij nogmaals zegt dat de verkiezingen zijn gestolen en hij roept zijn aanhangers op om naar het Capitool te lopen. Wat begint als een vreedzame bijeenkomst ontaardt in een chaotische bestorming. Betogers dringen het Capitool binnen, komen voorbij de beveiliging en vernielen de inrichting. Er wordt geplunderd en er breken gevechten uit. Betogers, waarvan sommigen gewapend zijn, gaan op zoek naar politici, die haastig worden geëvacueerd en naar schuilplekken worden gebracht. 

Vlak na de bestorming van het Capitool hervat het congres de vergadering. Nieuwsuur blikt terug op de hectische avond. De hele uitzending bekijk je op NPO Start.

Toen de orde was hersteld, heeft het Congres alsnog de verkiezingswinst van Joe Biden formeel bevestigd. Trump houdt zich dan stil. Later wordt hij aangeklaagd voor zijn rol in de bestorming. Hij wordt onder meer verdacht van het hinderen van een officiële procedure.

Het weerhoudt Trump niet om in 2024 del te nemen aan de Republikeinse voorverkiezingen van de Verenigde Staten. 

Videojournalist Ford Fischer legde de bestorming van het Capitool vast met zijn camera,  Te midden van de betogers filmde hij hoe ze hekken doorbraken, deuren forceerden en perscamera's vernielden. Een jaar later blikt hij terug.

En je weet het:

  • Voordat hij president wordt is Donald Trump een beroemde zakenman en mediapersoonlijkheid. In 2016 wordt hij verkozen tot 45e president van de Verenigde Staten. 

  • Tijdens zijn termijn als president wil Trump prioriteit geven aan het eigen land: Amerika First. Dus: terugtrekking uit internationale samenwerkingsverbanden, strengere immigratieregels en het belasten van spullen uit het buitenland. Trump verlaagt veel belastingen en zorgt ervoor dat de economie in de VS groeit. De werkloosheid daalt.

  • Diplomatieke betrekkingen onderhoudt Trump op zijn eigen manier. Zo heeft hij opvallend warme banden met de Russische president Poetin en ook Kim Jong-Un van Noord-Korea krijgt Trump op bezoek.

  • Trump heeft een slechte verstandhouding met traditionele media. Hij beschuldigt sommige televisiezenders en kranten ervan nepnieuws te verspreiden. Van FOX News is hij daarentegen fan, zo lijkt het. Ook is hij verfent gebruiker van sociale media.

  • Na 4 jaar presidentschap wordt Trump niet herkozen.Zijn weigering om de verkiezingsuitslag te accepteren leidde uiteindelijk tot de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021. Later werd hij aangeklaagd voor zijn rol in deze gebeurtenissen.

  • Ondanks verschillende rechtszaken neemt Trump in 2024 opnieuw deel aan de Republikeinse voorverkiezingen van de Verenigde Staten. Doel voor de tweede maal president van de VS te worden.

Geraadpleegde bronnen

    En je weet het!

    Anderen het laten weten?

    auteur

    Door Paul Koster

    Ook interessant

    om te weten