Hoe herken je nepnieuws?

... en je weet het

Laatste update: 09-02-2025

Vraag je je bij nieuwsberichten altijd af of ze waar zijn?

Grote kans dat je weleens in nepnieuws bent getrapt.

Nepnieuws lijkt namelijk verdacht veel op echt nieuws. Maar vaak is het deels onjuist of helemaal verzonnen. Dit gebeurt al heel lang, maar door social media kan het makkelijk en snel verspreid worden.

Waarom maken mensen nepnieuws?

Om meningen te beïnvloeden of verwarring te zaaien. Door bijvoorbeeld tijdens verkiezingen negatieve berichten over politici te verspreiden.
Om geld te verdienen. Hoe meer kliks op het artikel, hoe meer geld de makers krijgen door bijvoorbeeld advertenties.
Als grap of satire. Zoals berichten op websites als De Speld.

Makers van nepnieuws gaan ervan uit dat je de media vertrouwt en maken hier bewust misbruik van. Dit kan flinke schade aanrichten.

JournaalNOS

Nepnieuws kan bijvoorbeeld politiek beïnvloeden, maar ook het leven van personen beschadigen. Zoals die van vluchteling Anas.

Het is dus belangrijk dat we nepnieuws bestrijden. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan.

Als je het aan de overheid overlaat, is er kans op censuur. Want de overheid bepaalt dan wat wel of niet geplaatst mag worden. En als je het aan bedrijven overlaat is er een kans dat zij te veel macht krijgen.

EenVandaagAVROTROS

In 2020 worden er waarschuwingen bij nepberichten geplaatst op Twitter en Facebook.

Als Trump in 2025 president is, stopt Meta hiermee. Dan checken alleen journalisten dit, of sites als nieuwscheckers.nl.

Het is dus belangrijk dat we zelf leren nepnieuws te herkennen.

Vraag je bij nieuws het volgende af:

Wie heeft het bericht geschreven? En wie verspreidt het bericht? Is dit betrouwbaar?
Is de url geloofwaardig? Wie kunnen hier berichten plaatsen?
Lees niet alleen de kop maar ook de rest van het bericht.
Wanneer is het bericht geschreven?
Worden er bronnen genoemd in het bericht en zijn die te checken?

En let op de volgende eigenschappen:

Een alarmerende titel. Zoals woorden in de titel als: LET OP, BREAKING NEWS, O MIJN GOD!
De vormgeving lijkt op die van bekende nieuwssites. Zo worden er veel nepnieuws berichten verspreid met het NOS logo. Laat je dus niet misleiden door de vormgeving en kijk goed naar de rest van het bericht of de video.

TegenlichtVPRO

Organisatie DROG laat mensen zelf nepnieuws maken zodat ze nepnieuws beter leren herkennen.

AI-technieken maken het steeds moeilijker om nepnieuws te herkennen. Zo leggen zogenaamde deepfake video's bekende mensen woorden in de mond die zij niet hebben uitgesproken.

Hoe herken je nepnieuws?