Waarom is Amsterdam op palen gebouwd?

Ruim 800 jaar geleden bestaat het gebied rond Amsterdam vooral uit zacht veen. Dat is een lastige ondergrond om huizen op te bouwen. Maar de plek is wel gunstig vanwege de ligging aan het water. Via het water kunnen handel, scheepvaart en visserij zich namelijk verder ontwikkelen.

Rond het jaar 1200 bouwen de eerste Amsterdammers vooral lichte houten huizen. Die staan rechtstreeks op de grond. Maar de huizen zakken langzaam weg in het veen. Bouwers proberen daarom van alles om een stevigere ondergrond te maken. Ze gebruiken zand, turf en houten stammetjes. Maar uiteindelijk zakken ook die materialen de zachte bodem in. 

De funderingstechniek wordt daarom steeds verder ontwikkeld. Zo worden bij de Oude Kerk vanaf de 13e eeuw korte houten stammetjes diep in de grond geslagen. Daarop komt een houten vloer waarop verder kan worden gebouwd.

Vanaf de 17e eeuw pakken bouwers het groter aan. Tijdens de aanleg van de grachtengordel gebruiken ze houten palen van ongeveer 12 meter lang. Die worden door het veen heen geheid tot aan een steviger stuk bodem. Alleen al onder het Paleis op de Dam zitten ruim 13.600 houten palen. 

Het heien gebeurt in die tijd met de hand. Tientallen arbeiders trekken een blok van honderden kilo’s omhoog en laten het vervolgens op de paal vallen. 

Veel van die houten palen doen eeuwen later nog steeds hun werk. Onder de grondwaterstand komt er nauwelijks zuurstof bij het hout, waardoor schimmels die het hout laten rotten minder kans krijgen. 

Nederlanders bedachten niet alleen manieren om op natte grond te bouwen. Ze vonden ook manieren om die natte grond zelf te veranderen. Daaroveer ontdek je hier meer: Hoe werd in Nederland van water land gemaakt?