
Wat was de pest en wat waren de gevolgen?
Deskundige
Janna Coomans is historicus en universitair docent bij de afdeling Middeleeuwse Geschiedenis. Haar onderzoek richt zich op sociale geschiedenis, stadsgeschiedenis en volksgezondheid in premoderne steden. Herman Pleij is emeritus hoogleraar historische Nederlandse letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Hij is gespecialiseerd in de literatuur van de middeleeuwen.
Janna Coomans en Herman Pleij
Presentator
Daan Schuurmans is acteur en presentator van het Verhaal van Nederland.
Daan Schuurmans
De pest wordt veroorzaakt door een bacterie. Als je besmet raakt, krijg je zwellingen onder de oksels en in de liezen. Ook ontstaan er vaak zwarte vlekken op het lichaam. Je vergaat van de pijn, hebt hoge koorts en kan bloed ophoesten. Sommige mensen overlijden al 3 tot 5 dagen na de eerste klachten.
De bekendste pestuitbraak noemen we nu de Zwarte Dood. Rond 1347 komt deze ziekte via handelssteden rond de Middellandse Zee Europa binnen. Daarna verspreidt de pest zich razendsnel. Naar schatting sterft tussen de 40 en 60% van de hele Europese bevolking aan de ziekte.
Na deze grote uitbraak verdwijnt de pest niet. De ziekte blijft eeuwenlang terugkeren. Vaak zijn de uitbraken plaatselijk, maar de gevolgen kunnen enorm zijn. Mensen leven constant met de angst dat de pest opnieuw toe gaat slaan.
Bij iedere nieuwe uitbraak ontstaat paniek. Wie de kans heeft, probeert bij een uitbraak vaak te vluchten. Maar daardoor verspreidt de ziekte zich vaak juist verder. Steden proberen dit te voorkomen door reizigers te weren en stadspoorten op slot te doen. Ook markten en andere evenementen zijn verboden. Zo proberen mensen de verspreiding van een ziekte tegen te gaan die Europa vier eeuwen lang blijft teisteren. In dit geschiedenisverhaal over pandemieën lees je meer over grote pandemieën die rond zijn gegaan en de gevolgen daarvan.
Bekijk alle afleveringen van Het Verhaal van Nederland (NTR) op NPO Start.