Waarom stemmen we in een kliko?

Lange tijd gebruiken we in Nederland gewone stembussen, vaak simpele metalen bakken die lijk op grote melkbussen. Dat verandert in de jaren 90, als de stemcomputer wordt ingevoerd. Gemeenten verkopen allemaal hun oude stembussen, want papier lijkt definitief verleden tijd. Aan het einde van de verkiezingsdag zou er gewoon een bonnetje uit de machine rollen met de uitslag. Het systeem lijkt handig en modern.

Maar in 2006 verandert dat. De actiegroep ‘Wij vertrouwen stemcomputers niet’ bewijst vlak voor de verkiezingen dat de computers kwetsbaar zijn en dat de uitslag ook niet goed controleerbaar is. Het blijkt dat een klein groepje mensen de uitkomst kan beïnvloeden. Daarom wordt een deel van de stemcomputers direct afgekeurd. Gemeenten moeten binnen 3 weken regelen dat er toch op papier gestemd kan worden. Het probleem is alleen dat er geen stembussen meer zijn. 

In de Kieswet staat precies beschreven hoe zo’n bus eruit moet zien. Er moet een gleuf bovenop zitten en hij moet goed afsluitbaar zijn. Daarom ligt de uitkomst bij een stevige bak die al bestaat: de oudpapier-kliko voor vertrouwelijke documenten. Die voldoet aan alle eisen en kan snel worden geleverd.

In het begin moeten kiezers wel wennen aan de nieuwe stembus. Door de vorm kan je denken dat hij bedoeld is voor oud papier. Daarom is dat ook wel misgegaan, waarbij mensen de envelop in de kliko gooien in plaats van hun stembiljet. 

Toch blijkt de stemkliko handig in gebruik en goed te beveiligen. Nadat alle stemcomputers uiteindelijk werden afgeschaft, blijft de kliko over. Inmiddels hoort de kliko net zo bij de verkiezingen als het rode potlood waarmee je stemt. 

Uiteindelijk worden al die stemmen uit de kliko geteld. Hoe dat gebeurt, ontdek je in onze story.