Wat is een blanco stem?

Bij een blanco stem geef je geen steun aan een partij of kandidaat. Je gaat wel stemmen, maar je vult geen bolletje in. Daardoor telt jouw stem niet mee voor de verdeling van de zetels. Alleen ingevulde stemmen bepalen hoeveel zetels partijen krijgen. Een blanco stem heeft dus geen directe invloed op de uitslag van een verkiezing.

Toch is blanco stemmen iets anders dan thuisblijven. Blanco stemmen worden namelijk wel meegeteld. Als er veel blanco stemmen zijn, geeft dat een signaal. Het laat zien dat mensen hun stemrecht wel belangrijk vinden, maar dat er geen partij is die bij hun standpunten past. Daarom wordt een blanco stem vaak gezien als een vorm van protest: een manier om te laten zien dat er onvrede is over het bestaande aanbod.

Tijdens de Tweede Kamerverkiezingen van 2023 brengen bijna 20.000 mensen een blanco stem uit. En in 2025 ging het om ruim 40.000 blanco stemmen. Dat klinkt veel, maar dat is 0,37% van het totaal. Het is dus een kleine groep.

Blanco stemmen tellen daarnaast ook mee voor het opkomstpercentage. Hoe meer mensen stemmen, hoe sterker de betrokkenheid bij de democratie. Een hoge opkomst wordt vaak gezien als iets goeds, omdat het laat zien dat mensen zich verantwoordelijk voelen voor de keuzes die gemaakt worden. Een blanco stem draagt dus niet bij aan de uitslag, maar wel aan het beeld van hoe actief Nederlanders hun stemrecht gebruiken.

Na het stemmen moeten alle stemmen worden geteld. Hoe dat gebeurt, ontdek je in dit verhaal.