Hoe betrouwbaar zijn peilingen?

... en je weet het

betrouwbaaar peilingen verkiezingen

Hoe betrouwbaar zijn peilingen?

Trump wint onverwacht verkiezingen peilingen zaten ernaast
Politieke peilingen zijn niet altijd even betrouwbaar. Denk maar aan de onverwachte winst van Trump in 2016 en de grote zetelwinst van de PVV bij de verkiezingen in 2010. Opiniepeilers zaten er toen flink naast.
Toch blijven ze een belangrijke rol spelen. Niet alleen in aanloop naar verkiezingen, maar het hele jaar door zijn er politieke peilingen. Ze laten zien wat er op dat moment leeft onder de bevolking en hoe zich dat naar de politiek vertaalt.
In 1824 houdt de Amerikaanse krant Harrisburg Pensylvanian als eerste een peiling voor de presidentsverkiezingen.
Omdat alleen de lezers van die krant hun voorkeur kunnen opgeven, is de uitslag niet representatief. Je weet namelijk niet de voorkeur van de mensen die de krant niet lezen.
Tegenwoordig is het nog steeds moeilijk om evenwichtige onderzoeksgroepen samen te stellen.
Onderzoeksbureaus maken namelijk nog steeds geheel of deels gebruik van mensen die zichzelf aanmelden.
De volgende video legt uit waarom dit een risico is voor de betrouwbaarheid van een peiling.

0:53 min

Hierdoor zijn bepaalde groepen slecht vertegenwoordigd in de peilingen, zoals laag opgeleiden, migranten en ouderen. 
Peilingbureaus doen er wel van alles aan om deze groepen mensen toch mee te laten doen, zoals het betalen voor deelname.

1:01 min

Er zijn tegenwoordig ook steeds meer zwevende kiezers dan vroeger. Zij maken pas op het laatste moment een keuze. Hierdoor kan het uiteindelijke aantal zetels van de verkiezingsuitslag afwijken van de peilingen.

Een peiling kan ernaast zitten, maar ook de verkiezingen zelf beïnvloeden. Want veel kiezers stemmen op basis van deze peilingen.

‘Onze regering is in grote mate bepaald door peilingen’, zegt Arjan Lubach. Hij laat in het volgende fragment zien hoe peilingen ons stemgedrag kunnen beïnvloeden.

2:38 min

Kunnen we peilingen dan niet beter in de aanloop naar verkiezingen verbieden?

Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Een verbod op peilingen is namelijk moeilijk te handhaven, zo bleek in Frankrijk. 

De uitslag verscheen gewoon op Zwitserse sites. Ook Italiaanse kranten omzeilden zo’n verbod door berichten te publiceren van paardenraces. Achter paardennamen scholen politieke partijen en de tijden stelden het aantal zetels voor.

Nederland zal niet snel zo’n verbod instellen. We weten misschien wel dat de peilingen niet altijd exact kloppen, toch willen we het horen. 

En je weet het!

Peilingen zijn niet altijd even betrouwbaar.

Deze story is onderdeel
van de serie:

stemmen in stemhokjes

Wat gebeurt er als er verkiezingen zijn?

Ook interessant

om te weten

Wil je nog meer?

Blijf op de hoogte met de
wekelijkse nieuwsbrief
Volg NPO Kennis op:

En je weet het!

Peilingen zijn niet altijd even betrouwbaar.