
Hoe begint de Jodenvervolging in Nederland in de Tweede Wereldoorlog?
Presentator
Lisa Wade is journalist en programmamaker. Ze heeft onder andere het Klokhuis en 13 in de oorlog gepresenteerd.
Lisa Wade
Ondanks dat de meeste Nederlanders tijdens de Tweede Wereldoorlog geen hekel aan Joden hebben, komt er niet veel verzet als er steeds meer anti-Joodse maatregelen worden ingevoerd. Dit zijn specifieke regels die alleen voor Joden gelden die ervoor zorgen dat ze steeds minder vrijheid hebben.
Joden mogen bijvoorbeeld niet meer naar parken en mogen geen radio meer hebben. Verder mogen Joodse artsen en advocaten alleen nog Joodse klanten helpen en moeten Joodse kinderen naar aparte scholen. Ook mag je als je Joods bent niet meer trouwen met iemand die niet Joods is.
Zo zijn er nog meer maatregelen. Steeds meer openbare plekken worden verboden voor Joden. Ze mogen bijvoorbeeld niet meer naar cafés, hotels, restaurants, theaters, bioscopen en dierentuinen. Hetzelfde geldt voor stranden, zwembaden, bibliotheken, musea en sportclubs. Hun wereld wordt zo steeds kleiner.
Vanaf mei 1942 moeten Joden vanaf 6 jaar een gele ster op hun kleding dragen. Op de zespuntige ster staat het woord ‘Jood’ en het heet een Davidsster. Joden moeten de sterren zelf kopen en op een goed zichtbare plek op hun kleding naaien, namelijk op hun hart. Buitenshuis is het dragen ervan verplicht. De ster maakt voor de nazi's direct zichtbaar wie Joods is. De Duitse bezetter kan dit ook controleren via een persoonsbewijs dat iedereen bij zich moet hebben. Daarin staan onder andere een naam, foto en vingerafdruk. Op persoonsbewijzen van Joden wordt daarnaast een grote ‘J’ gestempeld. Zo worden Joden niet alleen steeds verder uitgesloten maar ook en herkenbaar gemaakt.
Daarna wordt besloten dat alle Joodse Nederlanders moeten verhuizen naar een specifieke wijk van Amsterdam. Er komen hekken om deze buurt te staan en er zijn borden met de tekst: "Joodse wijk" en "Judenviertel" in het Duits.
Door al deze maatregelen worden Joden steeds verder buitengesloten van de samenleving. De bezetter berooft ze van steeds meer rechten en vrijheden. En de vervolging gaat steeds verder. Uiteindelijk worden Joden opgepakt en . Een groot deel van hen wordt vermoord. Ontdek meer over de Jodenvervolging in ons artikel: Wat is de Holocaust?
Bekijk alle afleveringen van de serie 13 in de oorlog op NPO Start.