Wat is de Hongerwinter?

... en je weet het

Laatste update: 04-11-2024

Beeldbank WO2 / NIOD

Tijdens de Hongerwinter van 1944-1945 was er een groot tekort aan voedsel en brandstof in Nederland. Mensen aten tijdens deze winter in de Tweede Wereldoorlog tulpenbollen en zelfs honden en katten tegen de honger.

Andere TijdenNTR-VPRO

“Je kreeg pijn in je maag van de tulpenbollen.”

Vanaf september 1944 worden grote delen van Zuid-Nederland bevrijd van de Duitsers, na 4,5 jaar oorlog. Maar het grootste deel van Nederland blijft nog de hele winter bezet.

Om te voorkomen dat de Duitsers extra wapens en soldaten naar Nederland sturen, roept de Nederlandse regering op tot een spoorwegstaking. Daardoor rijden er geen treinen meer.

13 in de oorlogNTR

De Duitsers zijn woedend en zetten al het scheepsverkeer stop. Er komt geen eten en brandstof meer aan in het westen van Nederland.

13 in de oorlogNTR

Om het weinige voedsel dat er is eerlijk te verdelen, krijgt iedereen een bonnenkaart. Hiermee sta je vaak uren in de rij voor de gaarkeukens, te wachten op een waterig pannetje soep.

De voedselvoorraden krimpen steeds verder en veel winkels sluiten.

Je kan op steeds minder plekken je voedselbonnen inruilen. En ze worden ook minder waard.

Andere TijdenNTR-VPRO

"Honger is een soort knagend gevoel."

13 in de oorlogNTR

Uit wanhoop trekken mensen, vaak kinderen, naar het platteland. Kilometers lopen of fietsen om je sieraden te ruilen voor eten, terwijl je bijna geen energie hebt om te bewegen.

De Nederlandse regering in vraagt de om hulp. Dat lukt. In januari 1945 komen er 3 vrachtschepen vol meel uit Zweden naar Nederland. Daar maken bakkers 'Zweeds wittebrood' van.

De hulp is een lichtpuntje, maar er is nog steeds weinig eten. En er is ook nog eens niks om je huis mee te verwarmen in de koude winter.

Mensen kappen bomen, verbranden meubels en stelen hout van tramrails in hun wanhopige zoektocht naar hout.

De lange, strenge winter eist zijn tol. Tienduizenden Nederlanders overlijden aan ondervoeding, uitputting en kou. Vooral in de grote steden in het westen zijn er veel slachtoffers.

13 in de oorlogNTR

Eind april 1945 bereiken de Duitsers en geallieerden een akkoord over voedseldroppings. In 9 dagen valt 11.000 ton voedsel uit de hemel.