Hoe werkt het luchtalarm?
Deskundige
Jos Tuinier is generalist bij de meldkamer. Dit betekent dat hij de eerste schakel is bij noodsituaties en dus moet beslissen over welke maatregelen er dan worden genomen.
Jos Tuinier
Het luchtalarm wordt in Nederland voor het eerst gebruikt tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het waarschuwt mensen in die tijd voor naderende vliegtuigen en mogelijke bombardementen. Als je het geluid hoort tijdens een oorlog, weet je dat het tijd is om een veilige schuilplaats op te zoeken.
Tegenwoordig heeft het luchtalarm een andere functie. Het maakt deel uit van een groter alarmsysteem dat wordt gebruikt bij ernstige noodsituaties. Het gaat af als mensen snel gewaarschuwd moeten worden, bijvoorbeeld bij een grote brand of milieuramp. Maar meestal hoor je het luchtalarm als test om te controleren of alles goed werkt.
Dit alarm wordt bediend vanuit meldkamers in het hele land. Daar werken onder andere de politie, brandweer en ambulancezorg samen. Een aantal medewerkers kunnen het alarmsysteem bedienen en het alarm in een specifiek gebied, of overal tegelijk, aanzetten.
Als het alarm aangezet wordt dan kan ie lokaal of via 4.000 sirenes, verspreid over het land afgaan. Deze sirenes staan vaak op hoge gebouwen, zoals scholen of sportcomplexen. Hoe hoger een sirene staat, hoe verder het geluid namelijk komt. Zo kunnen zoveel mogelijk mensen het alarm horen. Zo'n sirene bestaat uit een paal met meerdere schotelvormige onderdelen. In de bovenste schotels zitten luidsprekers. De vorm van de schotels helpt om het geluid te versterken en te verspreiden.
Als je het luchtalarm op een ander moment hoort dan tijdens de test, is er dus iets aan de hand. Het advies is om dan meteen naar binnen te gaan, ramen en deuren te sluiten en het (regionale) nieuws in de gaten te houden. Daar wordt namelijk uitgelegd wat er aan de hand is en welke maatregelen je het beste kunt nemen.
Naast het luchtalarm worden mensen tegenwoordig ook digitaal gewaarschuwd via een NL-Alert op je telefoon. Dat is een noodmelding waarbij ook een alarm klinkt via hard geluid of trillingen. Vanaf 2028 zou deze NL-Alert het luchtalarm overnemen, maar ook het normale luchtalarm blijft bestaan. Het systeem wordt daarvoor vernieuwd.
Het luchtalarm is dus bedoeld om mensen snel te waarschuwen als er gevaar dreigt. Bijvoorbeeld tijdens een oorlog. Maar hoe kwetsbaar is Nederland eigenlijk voor een nieuwe oorlog?