Waarom is er strijd om Taiwan?
Waarom is er strijd om Taiwan?
Laatste update: 26-02-2026
Taiwan is ongeveer even klein als Nederland, maar speelt toch een grote rol in de wereldpolitiek. China en de Verenigde Staten strijden om meer controle over het gebied. In dit artikel ontdek je wat de oorsprong is van de spanningen tussen Taiwan en China. En waarom een oorlog daar grote gevolgen kan hebben voor de hele wereld, waaronder Nederland.
Redacteur: Manon Vonkeman
Taiwan ligt op een belangrijke plek voor de kust van China. Wie veel invloed heeft over dit gebied, krijgt ook meer controle over andere landen in de regio, belangrijke handelsroutes die erlangs varen en de grote chipindustrie in Taiwan. China ziet Taiwan als onderdeel van China en wil het gebied onder Chinees bestuur krijgen. Taiwan wil juist zijn eigen bestuur houden. Door druk vanuit China en de betrokkenheid van onder andere de Verenigde Staten zijn de spanningen rond Taiwan de afgelopen jaren flink opgelopen. Om de situatie volledig te begrijpen, nemen we je eerst mee de geschiedenis in.
Hoe is het conflict tussen China en Taiwan ontstaan?
Taiwan is eeuwenlang een zelfstandig eiland met een Austronesische bevolking. Maar in de 17e eeuw verovert de Nederlandse VOC delen van Taiwan, al duurt dit bestuur niet lang. Uiteindelijk wordt het eiland onderdeel van het Chinese Keizerrijk, in 1683. Dat blijft ongeveer twee eeuwen zo, totdat Japan Taiwan in 1895 overneemt. Het gebied blijft in Japanse handen tot het einde van de Tweede Wereldoorlog in 1945. In de volgende video legt NOS op 3 deze geschiedenis kort uit:
Bekijk de hele video van NOS op 3 over Taiwan op de NOS-site.
In de tijd dat Taiwan in Japanse handen is (1895-1945), speelt er ook van alles in China. En die achtergrondinformatie heb je nodig om te snappen wat er later in Taiwan gebeurt. In China komt in 1912 namelijk een einde aan het keizerrijk, dat eeuwenlang heeft bestaan. De Republiek China wordt uitgeroepen en China krijgt een president. In de jaren 1920 breekt er in China een burgeroorlog uit tussen twee partijen: de nationalistische partij Kwomintang (KMT) en de Chinese Communistische Partij (CCP).
Als eind jaren 30 de Tweede Wereldoorlog uitbreekt, werken de KMT en CCP tijdelijk samen om Japan te verslaan. Na de oorlog, in 1945, komt Taiwan onder het bestuur van de Republiek China. Maar in China zelf gaat de burgeroorlog dan weer volop verder. De communisten weten deze in 1949 te winnen en roepen de Volksrepubliek China uit. De nationalisten vluchten dan naar Taiwan. Daar zetten ze 'hun' Republiek China voort, met hun leider Chiang Kai-shek als president. Zo ontstaan er twee Chinese regeringen die allebei zeggen dat ze de enige officiële regering van heel China zijn. In onderstaande video wordt het nog een keer uitgelegd:
De hele video van NOS op 3 zien? Ga dan naar de NOS-site.
Sindsdien hebben China en Taiwan zich verschillend ontwikkeld. China is een communistisch land met één politieke partij die alle macht in handen heeft. Burgerlijke vrijheden, zoals vrijheid van meningsuiting en persvrijheid, zijn er nauwelijks. Taiwan is een democratie waar wel veel van die vrijheden zijn. Bovendien staat het bekend als een progressief land. China ziet Taiwan nog altijd als onderdeel van China. Terwijl Taiwan zichzelf als onafhankelijk land ziet. Dat vormt de kern van het huidige conflict.
Witte Terreur in Taiwan (1949-1987)
In Taiwan begint onder de nationalisten (KMT) een periode van tientallen jaren die bekend staat als de Witte Terreur. Er geldt in deze tijd een ‘staat van beleg’, een soort noodtoestand. De regering arresteert mensen die zij als bedreiging of tegenstander ziet en executeert duizenden mensen. In 1987 komt hier een einde aan en begin jaren 90 wordt Taiwan officieel een democratie.
Is Taiwan een onafhankelijk land?
Of Taiwan een onafhankelijk land is of onderdeel van China, hangt ervan af aan wie je het vraagt. In de praktijk werkt Taiwan als een onafhankelijk land. Zo heeft het een eigen grondgebied, regering, wetten, munt en leger. Maar 'officieel' gezien ligt het ingewikkelder. De meeste landen erkennen Taiwan namelijk niet als onafhankelijk land, ook Nederland niet. Al zeggen we ook niet dat Taiwan onderdeel is van China. Daarom is de officiële status van Taiwan vaag.
Dat veel landen Taiwan niet officieel erkennen, heeft te maken met China. De Chinese regering ziet Taiwan als een afvallige provincie die bij China hoort. China wil dat Taiwan onder Chinees bestuur komt. Het overweegt zelfs militair ingrijpen als dat niet op een vreedzame manier lukt.
Veel Taiwanezen willen niet officieel de onafhankelijkheid van het land Taiwan uitroepen, omdat dat tot een oorlog met China kan leiden. Om die reden hebben de meeste mensen liever dat de situatie blijft zoals het nu is. Slechts een klein deel wil wel officieel de onafhankelijkheid uitroepen en een nog kleiner deel wil juist dat Taiwan zich bij China aansluit.
Politieke partijen in Taiwan
In Taiwan zijn er twee grote politieke 'kampen'. Het 'blauwe kamp' wordt geleid door de KMT en wil nauwere banden met China. Het 'groene kamp' wordt geleid door de Democratische Progressieve Partij (DPP). Zij willen een sterkere Taiwanese identiteit en meer afstand tot China.
China zet Taiwan en andere landen onder druk om ervoor te zorgen dat Taiwan onder Chinees bestuur komt. Dat doen ze bijvoorbeeld via handelsbeperkingen, propaganda en militaire oefeningen rond Taiwan. Landen die Taiwan wél officieel erkennen, lopen risico op een conflict met China. Door de grote economische macht van China nemen de meeste landen dat risico niet. Toch hebben veel landen, zoals Nederland, wel informele contacten met Taiwan. Ze drijven handel, wisselen kennis uit en politici gaan er op bezoek. Soms leiden dit soort contacten tot ruzie met China.
Hoe kijken Taiwanezen er zelf naar?
Waarom is Taiwan belangrijk voor andere landen?
Wereldmachten als China en de Verenigde Staten willen meer controle over Taiwan. Dat heeft meerdere redenen.
Politiek-ideologische redenen
Ten eerste willen beide landen hun eigen politiek-ideologische invloed houden en uitbreiden. China werd in 1949 communistisch en wordt nog steeds geleid door één partij: de communistische partij (CCP). De Verenigde Staten willen de macht van communistisch China beperken en willen dat Taiwan een democratie blijft. China ziet dit als bemoeienis van buitenaf en wil dat Taiwan onder het bestuur van China komt. Hierbij speelt ook de erfenis van de Koude Oorlog (1945-1991) een rol, waarin de VS de verspreiding van het communisme tegen wilde houden.
Taiwan is een belangrijke partner van de Verenigde Staten. Ook zij erkennen Taiwan niet officieel. Maar ze geven wel militaire steun, bijvoorbeeld door wapens te leveren. Dat zorgt voor spanningen met China. Voor China brengt een militaire aanval op Taiwan mede daardoor risico’s met zich mee. Het zou misschien kunnen leiden tot een direct militair conflict met de Verenigde Staten. Of de VS in zo'n geval ook echt militair zouden ingrijpen, is onzeker. Maar het is wel een groot risico voor China om te nemen.
Chipindustrie
Er spelen ook grote economische belangen mee. Taiwan is een belangrijke handelspartner voor veel landen en hét centrum van de wereldwijde chipindustrie. Een groot deel van alle computerchips wordt daar gemaakt. Deze chips zijn onmisbaar voor moderne technologie: van je slimme deurbel en smartphone tot auto's, medische apparaten, datacenters, vliegtuigen en moderne wapens. Als de productie in Taiwan verstoord raakt, zou dat grote gevolgen hebben voor de wereldeconomie.
Strategische ligging
Tot slot zorgt ook de ligging van Taiwan ervoor dat wereldmachten als China en de VS controle willen over het gebied. Het is een onderdeel van een reeks (verder kleine) eilanden die van Korea en Japan tot aan de Filipijnen en Indonesië loopt. Dit is een gebied met drukke handelsroutes en is ook van grote militaire betekenis. Wie controle heeft over Taiwan, krijgt meer invloed in Oost-Azië en betere toegang tot belangrijke zeeën.
Meerdere landen claimen delen van de Zuid-Chinese Zee. Nieuwsuur (NOS-NTR) legt uit waarom deze zee zo belangrijk is. Bekijk het hele item op hun site.
De meeste Taiwanezen willen geen aansluiting bij China, maar ook geen oorlog. Veel landen steunen daarom het behoud van de huidige situatie rond Taiwan. Die zorgt voor enige stabiliteit, terwijl een oorlog grote gevolgen zou hebben voor de hele wereld.
In het kort:
In de praktijk werkt Taiwan als een zelfstandig en democratisch land. Maar China ziet Taiwan als onderdeel van China.
Het conflict is ontstaan door een burgeroorlog in China tussen de nationalisten en de communisten. In 1949 winnen de communisten deze oorlog en vluchten de nationalisten naar Taiwan.
Vanaf dat moment zijn er twee China’s. Het vasteland wordt de Volksrepubliek China. En Taiwan wordt de Republiek China. De burgeroorlog is nooit echt opgelost. En China claimt nog steeds dat Taiwan onderdeel van China is.
Veel landen erkennen Taiwan niet officieel als land, omdat zij geen ruzie met China willen. De Verenigde Staten steunen Taiwan met onder andere wapens en schepen, wat zorgt voor extra spanningen met China.
Taiwan is economisch heel belangrijk, vooral door de productie van computerchips. Ook ligt Taiwan op een strategische plek voor handel en militaire invloed in Oost-Azië.
De meeste Taiwanezen willen geen ‘hereniging’ met China, maar ook geen oorlog. Veel landen willen de huidige situatie rond Taiwan behouden om een grote oorlog met wereldwijde gevolgen te voorkomen.
Geraadpleegde bronnen
En je weet het!
Anderen het laten weten?
