Welke rol spelen relieken in het christendom?

Een reliek, ook wel relikwie genoemd, is een overblijfsel van een heilige of een voorwerp dat bij een heilige heeft gehoord. Sommige christenen zien het als een bijzondere herinnering aan iemand die dicht bij God leefde.

Er zijn verschillende soorten relieken. Een eerstegraads reliek is een deel van het lichaam van een heilige, zoals een bot of een haar, dat bewaard is gebleven. Een bekend voorbeeld is de tong van de heilige Antonius van Padua. Dat klinkt misschien raar, maar voor sommige christenen is het lichaam van een heilige een manier om dichterbij God te komen. Daarnaast zijn er tweedegraads relieken. Dat zijn voorwerpen die een heilige gebruikte, zoals kleding of een rozenkrans. De meest bekende is de lijkwade van Turijn. Katholieken geloven dat Jezus daarin is gewikkeld na zijn kruisiging.

Vroeger kreeg een reliek vaak informatie over de herkomst mee om te bewijzen dat het echt is. Later kwamen daar officiële verklaringen bij. Toch blijft er soms twijfel bestaan. Van sommige heiligen zijn bijvoorbeeld op verschillende plaatsen  lichaamsdelen gevonden die allemaal echt zouden zijn. Terwijl natuurlijk maar één schedel echt van die heilige kan zijn.

Relieken worden al sinds de eerste eeuwen van het christendom vereerd. Gelovigen bezoeken dan de graven van martelaren en heiligen. Later worden op veel van die plekken kerken gebouwd. Ook worden relieken vaak in een altaar geplaatst. Kerken met een reliek trekken veel bezoekers en pelgrims aan. Relieken zijn dus niet per se iets van vroeger. In 2026 nog kwamen meer dan 370.000 mensen af op de stoffelijke resten van heilige Fransiscus van Assisi. 

In de Oost-Orthodoxe Kerk spelen relieken een nog grotere rol. Daar moeten bij alle diensten en rituelen in de kerk een reliek in het altaar geplaatst zijn. In de Protestantse Kerk worden relieken juist helemaal niet vereerd.

Kortom, binnen het christendom hebben relieken verschillende functies. Voor de ene christen is het een belangrijke manier om dichter bij God te komen. De ander gebruikt daar helemaal geen relieken bij. Wil je meer weten over het christendom? Bekijk dan dit artikel: Wat is het christendom?