Hoe word je heilig verklaard binnen het christendom?

Een heilige is iemand die binnen het christendom wordt gezien als een bijzonder mens die dichtbij God staat. In de eerste eeuwen van het christendom werden vooral martelaren lokaal als heiligen vereerd. Martelaren zijn mensen die door een christenvervolger worden gedood om hun geloof.

Vanaf de middeleeuwen kreeg Rome binnen de Katholieke Kerk steeds meer invloed op wie officieel heilig werd verklaard. Geleidelijk begon dit een steeds uitgebreider proces te worden. Er werd zelfs een speciale instelling voor in het leven geroepen, als onderdeel van de Romeinse Curie. Dat is het bestuursapparaat van de Katholieke kerk in Rome. In de Orthodoxe Kerk gaat dit niet via Rome, maar wordt dit meestal zelf bepaald door een vergadering van bisschoppen van zelfstandige Orthodoxe kerken. In de Protestantse Kerk worden mensen niet officieel heilig verklaard. Dit is dus niet binnen het hele christendom hetzelfde.

Om in de Katholieke Kerk heilig te worden verklaard, moet je allereerst overleden zijn. Ook wordt er uitgebreid onderzoek gedaan naar je leven en geloof. Daarnaast moet er een wonder gebeurd zijn: dit wordt gezien als het teken dat God door je heen werkt. Hierbij kan je bijvoorbeeld denken aan zieke mensen die plotseling genezen nadat ze tot je hebben gebeden.

Zo’n genezing wordt dan eerst grondig onderzocht, hiervoor huurt de kerk medici in. Het moet namelijk duidelijk zijn dat de genezing geen medische verklaring heeft. Als dit volgens die medici klopt, en de Paus het er ook mee eens is, dan word je eerst zalig verklaard. Dat is een soort voorstadium van heiligverklaring. Om dan vervolgens echt heilig verklaard te worden is er na die zaligverklaring normaal gesproken nog zo’n wonder nodig. Pas daarna is het officieel: je bent heilig! 

Ook dit gaat net anders binnen de Orthodoxe Kerk. Hier is namelijk geen wonder nodig om heilig verklaard te worden. Er wordt vooral gekeken of je ‘een bijzonder gelovig leven’ hebt geleid en een voorbeeld bent geweest voor andere gelovigen. Ook is hierbij geen zaligverklaring, maar besluiten orthodoxe bisschoppen direct of iemand officieel heilig is.

Iemand als heilig verklaren is trouwens niet alleen iets dat lang geleden gebeurde. Er bestaat zelfs een heilige millennial. De Italiaanse Carlo Acutis, die in 2006 op 15-jarige leeftijd overleed aan leukemie, werd in september 2025 heilig verklaard door Paus Leo XIV. Al op jonge leeftijd verspreidde Carlo zijn geloof via zelfgebouwde websites. Na zijn dood werden vanuit de Katholieke kerk twee wonderen aan hem toegeschreven. Zo zou een jongen uit Brazilië zijn genezen van een ernstige ziekte nadat er tot Carlo was gebeden. En daarnaast zou een meisje uit Costa Rica op wonderlijke wijze zijn hersteld na een ongeluk. Carlo’s lichaam, gekleed in een spijkerbroek en Nike-schoenen, kan worden bezocht in een kerk in Assisi. Deze plek groeit in de afgelopen jaren uit tot een populair bedevaartsoord. 

Kortom, het verschilt binnen het christendom hoe je heilig wordt verklaard. Maar binnen het hele christendom geldt: wees christen, leid een uitzonderlijk goed en gelovig leven en, niet onbelangrijk, zorg dat je dood bent. Wil je meer weten over het christendom? Bekijk dan dit artikel: Wat is het christendom?