
Wat is de Februaristaking tijdens de Tweede Wereldoorlog?
Presentator
Lisa Wade is journalist en programmamaker. Ze heeft onder andere het Klokhuis en 13 in de oorlog gepresenteerd.
Lisa Wade
Tijdens een pakken de Duitsers in februari 1941 meer dan 400 Joodse mannen op in Amsterdam. Ze worden uit huizen gehaald en op straat aangehouden. Op het Jonas Daniël Meijerplein worden ze bij elkaar gebracht om daarna met vrachtwagens naar te worden gebracht. Bijna alle opgepakte mannen worden uiteindelijk door de nazi's vermoord.
Het nieuws over de razzia verspreidt zich snel door Amsterdam. Veel inwoners zijn woedend. De illegale Communistische Partij Nederland roept mensen op om te staken uit protest tegen de Jodenvervolging. Overal worden stiekem verspreid met de oproep om het werk neer te leggen.
En de actie heeft succes. Op 25 februari begint de staking. Trambestuurders stoppen met werken en steeds meer andere werknemers sluiten zich aan. Ook buiten Amsterdam wordt gestaakt. Onder meer in Haarlem, Zaandam en Utrecht leggen mensen het werk neer. Maar de Duitse bezetter reageert hard op de staking. Ze vermoorden ongeveer 20 mensen. Na twee dagen komt er een einde aan het protest.
De februaristaking is het eerste en het enige massale protest in Nederland tegen de Jodenvervolging. Om deze dappere verzetsdaad te herdenken is in Amsterdam het beeld 'De Dokwerker' neergezet. Elk jaar wordt op 25 februari de Februaristaking bij het beeld herdacht.
De reactie op de staking heeft laten zien hoe hard de Duitse bezetter is. En ook de vervolging van Joden gaat ondertussen door en wordt steeds heftiger. Ontdek meer over de Jodenvervolging in ons artikel: Wat is de Holocaust?
Bekijk alle afleveringen van de serie 13 in de oorlog op NPO Start.