Wat is klassenjustitie?

0:51
Meervoudige rechtszaal met 3 rechters tegenover een vrouw met krullen

Wat is klassenjustitie?

Video

Fragment

Laatste update: 12-03-2026

Voor de wet zou iedereen gelijk moeten zijn. Toch lijkt dat in de praktijk niet altijd zo te werken. Zo wordt de rechtspraak soms beschuldigd van klassenjustitie. Dit betekent dat je op een andere manier wordt berecht in een strafzaak op basis van je 'klasse'. Ontdek hier wat dit precies is.

Presentator :  Salwa van der Gaag

Programma: NOS op 3 (NOS)

Klassenjustitie betekent dat het rechtssysteem bepaalde groepen bevoordeelt boven andere. Volgens het woordenboek gaat het vooral om situaties waarin rijke mensen beter worden behandeld dan arme mensen. In de praktijk kan het ook om andere verschillen gaan. Bijvoorbeeld iemands opleiding, culturele achtergrond of taalvaardigheid. Dit kan invloed hebben op hoe iemand wordt gezien, maar uiteindelijk ook hoe er over een zaak wordt beoordeeld en welke straf iemand krijgt.

Het idee van klassenjustitie gaat dus over ongelijke behandeling bij hetzelfde misdrijf. Twee mensen kunnen hetzelfde doen maar in diezelfde situatie toch anders worden behandeld door politie, justitie of een rechter.

Soms zit het verschil al in kleine keuzes. Advocaten stellen dat je dit bijvoorbeeld kan zien als je niet al je boodschappen hebt gescand bij een zelfscankassa in de supermarkt. Als je hierop gesnapt wordt kan je met een 'hogere klasse', bijvoorbeeld op basis van je opleidingsniveau, sneller het voordeel van twijfel krijgen. 

Klassenjustitie heeft te maken met verschillende keuzes die er op verschillende momenten door verschillende personen gemaakt worden. Door winkelpersoneel, politie, het Openbaar Ministerie en uiteindelijk ook door de rechter. Die keuzes kunnen samen bepalen hoe streng iemand wordt behandeld.

Door zulke ongelijke behandeling worden mensen onterecht anders behandeld. Dit zorgt voor een scheef en verkeerd beeld over wie er criminaliteit plegen in Nederland. Hierdoor kan bijvoorbeeld het beeld ontstaan dat mensen met een migratieachtergrond vaker criminaliteit plegen. Ontdek of dat ook echt zo is in ons artikel

Bekijk de hele explainer van NOS op 3 over klassenjustitie op YouTube

Wil je nog meer?

Blijf op de hoogte met de
wekelijkse nieuwsbrief

Velden met een * zijn verplicht.

Volg ons op social: