Hoe streng straft Nederland?
Ook interessant om te weten
... en je weet het

Laatste update: 04-11-2024

Een crimineel die een taakstraf krijgt in plaats van een gevangenisstraf. Dat levert vaak onbegrip op.
Zo’n 65% van de Nederlanders vindt dat rechters te laag straffen. Nederlandse rechters leggen gemiddeld hogere straffen op dan in de rest van Europa.
"Onzin verhaal en ongefundeerd."

De kans dat je een gevangenisstraf krijgt is bij ons groter dan in onze buurlanden.
En Nederland is het enige Europese land waar levenslang echt voor een leven lang zijn. Ongeveer 60 mensen zitten nu in de gevangenis met deze straf.
Crimineel Ridouan Taghi krijgt een levenslange gevangenisstraf.

Rond 1975 straft Nederland veel lichter dan nu. Hierna is er meer aandacht voor het slachtoffer. Daarom worden de straffen steeds hoger.
In 2000 was Nederland even streng als de rest van Europa. En nu dus zelfs strenger.

Een rechter of het bepaalt welke straf iemand krijgt. Die kijkt onder andere naar de omstandigheden van een zaak. Bijvoorbeeld of iemand al vaker de fout in is gegaan. Dan bepaalt de rechter een straf die past bij wat de dader heeft gedaan.

Het is moeilijk om van tevoren te bepalen wat voor straf je krijgt. Dit is altijd maatwerk.
Er bestaan wel voor de strafhoogte die rechters als basis kunnen gebruiken. Maar de omstandigheden zijn bepalend om een te geven.
Er zijn ongeveer 74.000 strafzaken per jaar, met als uitspraak:
34.000 gevangenisstraffen
26.000 taakstraffen
15.000 geldboetes
5.000 vrijspraken
Een straf kan verschillende functies hebben:

Ook de gevolgen voor het slachtoffer tellen mee bij de strafhoogte. De straf van de dader moet in verhouding staan tot wat het slachtoffer is aangedaan.
"Een hogere straf is niet per se beter voor het slachtoffer"

Door hoger te straffen daalt de criminaliteit niet altijd.
De kans dat de dader opnieuw de fout in gaat kan juist vergroten, als die bijvoorbeeld werkloos raakt. En er is geen duidelijk bewijs dat een hogere straf nieuwe daders afschrikt.
"Ze laten zich niet tegenhouden door een hogere straf."
Hoe vind jij dat er in Nederland gestraft wordt?

Hoe streng straft Nederland?

Een story door
Roos van Putten
- Smit, P.R. "Nederlandse straffen in internationaal perspectief." Criminaliteit en rechtshandhaving.
- Malsch, M. "Waarom vinden burgers dat rechters te licht straffen?" Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving. 18 mei 2017
- Deen, F. "Een eeuw straf in Nederland." Historisch Nieuwsblad. 22 september 2003.
- Hoek van, E. "De heersende opvatting dat de Nederlandse Rechters te laag straffen." Juridisch Faculteitblad SecJure. 6 februari 2017.
- Nieuwbeerta, P. "Bedoelde en onbedoelde effecten." Universiteit Leiden.
- Ruiter, S., Tolsma, J., de Hoon, M., Elffers, H., & van der Laan, P. "De burger als rechter: een onderzoek naar geprefereerde sancties voor misdrijven in Nederland." Vrije Universiteit Amsterdam.
- Tulder van, F. "Rechter straft zwaarder dan 20 jaar geleden." Tijdschrift voor Rechtspraak en straftoemeting. 6 december 2019.
- Hoevenaars, J. "Effectiviteit van rechterlijke vonnissen." De Rechtspraak. Januari 2024.
- Malsch, M., Wit de, J. & Bruin de B. "Pleidooi zwaarder straffen niet onderbouwd. Kennis van het recht maakt burgers realistischer." Open Universiteit. Maart 2024.
- "Straffen en maatregelen." De Rechtspraak.
- "Wat is levenslang?" Gevangenenzorg Nederland.
- Kuiper, M. "Zwaarder straffen, een veiligere samenleving?" Erasmus University Rotterdam.



