Wat zijn de Amerikaanse midterm-verkiezingen?
Wat wordt er gekozen tijdens de midterms in de Verenigde Staten?
Tijdens de midterms wordt het grootste deel van het Amerikaanse Congres gekozen. Het Congres is te vergelijken met de Eerste Kamer en Tweede Kamer in Nederland samen. Het Congres maakt landelijke wetten, beslist over overheidsuitgaven en houdt op de president en de regering.
Het Congres bestaat uit twee kamers die samenwerken: het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. Alle wetsvoorstellen moeten door zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat worden aangenomen voordat ze naar de president gaan. Daarna kan de president de wet ondertekenen of afwijzen.
Amerika-correspondent Marieke de Vries vertelt wat de belangrijkste taken van het Congres zijn. Bekijk het hele fragment van NOS Nieuws op de NOS-site.
Het Huis van Afgevaardigden
In het Huis van Afgevaardigden zitten 435 afgevaardigden. Hun belangrijkste taken zijn wetsvoorstellen indienen, wijzigingen voorstellen en hierover stemmen. Het Huis is de enige die wetten rondom belastingen en overheidsinkomsten mag indienen. Ook kunnen ze onderzoek doen naar het beleid van de regering en een starten.
Alle 435 zetels worden elke twee jaar opnieuw verdeeld. De afgevaardigden worden dus zowel tijdens de midterms als tijdens de presidentsverkiezingen opnieuw gekozen.
De Senaat
De Senaat bestaat uit 100 senatoren. Ook zij stemmen over wetgeving. Daarnaast speelt dit deel van het Congres een belangrijke rol bij buitenlands beleid en bij het benoemen van onder andere ministers en . Ook moet de Senaat instemmen bij internationale verdragen en besluiten over een eventuele veroordeling bij een impeachmentprocedure.
Niet alle leden van de Senaat worden vervangen bij de midterms. Elke twee jaar kiezen Amerikanen ongeveer eenderde opnieuw, oftewel 33 of 34 senatoren. De overige senatoren blijven zitten. Een senator wordt voor 6 jaar gekozen.
Andere verkiezingen
Op dezelfde verkiezingsdag zijn er in veel staten ook andere verkiezingen om bijvoorbeeld , , burgemeesters of rechters te kiezen. Om het allemaal nog ingewikkelder te maken, verschilt het dus per woonplaats waar je allemaal op stemt.
Hoe werken de Amerikaanse midterm-verkiezingen?
Tijdens de midterms stem je dus op wie er in het Huis en de Senaat komen. Maar je kan het tegelijkertijd zien als twee aparte verkiezingen. Voor het Huis stem je op een en daarnaast stem je ook voor de Senaat op een kandidaat. Die kandidaat is meestal verbonden aan een partij, vaak de Democraten of Republikeinen. Op wie je kan stemmen, verschilt per staat en .
Het Huis van Afgevaardigden
Voor het Huis van Afgevaardigden is het land verdeeld in 435 kiesdistricten. Elk kiesdistrict staat voor één zetel in het Huis. Hoeveel kiesdistricten een staat heeft, hangt af van het . Zo heeft Californië er 52 en Wyoming maar 1.
De kandidaat met de meeste stemmen in zo’n district wint de zetel. Elke 10 jaar worden de grenzen van de kiesdistricten opnieuw bepaald. Soms worden ze zo getrokken dat een bepaalde politieke partij daar voordeel uithaalt. Dit heet gerrymandering:
Door gerrymendering hebben sommige kiesdistricten vreemde vormen. Dit kan de uitslag flink beïnvloeden. Bekijk op de site van de NOS het hele artikel over gerrymandering.
In sommige staten gelden weer net even andere verkiezingsregels. Zo zetten kiezers in Alaska kandidaten op volgorde van voorkeur, om zo te bepalen wie de meeste steun krijgt. Maar meestal stemmen Amerikanen direct op één kandidaat.
De Senaat
Bij de Senaat worden geen kiesdistricten gebruikt, maar stemmen Amerikanen per staat. Hierbij maakt de grootte van een staat niet uit, waardoor kleinere staten relatief meer invloed hebben. Zo heeft Rhode Island, met 1 miljoen inwoners, evenveel senatoren als Texas, met ruim 30 miljoen inwoners.
Vanuit elke staat zijn er dus twee senatoren, maar die worden meestal niet tegelijk gekozen. Dit komt omdat tijdens de midterms dus maar eenderde van de Senaat opnieuw gekozen wordt. Daarom hoef je tijdens de midterms niet in elke staat voor de Senaat te stemmen. Welke staten wel stemmen, verschilt per verkiezing.
Waarom zijn de midterms belangrijk in de Verenigde Staten?
De midterms worden gezien als een belangrijk meetmoment voor hoe tevreden de bevolking over deze president en het beleid is. Dit komt omdat ze midden in een van een president plaatsvinden. Die tevredenheid zie je terug in het stemgedrag. Vaak verliest de partij van de president dan ook zetels in het Congres.
Deze uitslag kan veel invloed hebben op het beleid van de president in de tweede helft van de termijn, omdat er steun van het Congres nodig is om nieuwe wetten in te voeren. Als de partij van de president de meerderheid in het Congres heeft is het vaak makkelijker om plannen uit te voeren.
Heeft de partij van de president de minderheid in een van de kamers, dan is dat een stuk moeilijker. Zo kan het Congres dan nieuwe wetten tegenhouden of benoemingen van federale rechters blokkeren. En als het Congres het niet eens wordt over de begroting, kan dit zelfs leiden tot een tijdelijke sluiting van delen van de overheid. Zo kan een Democratische meerderheid het beleid van de Republikeinse president Donald Trump flink in de weg zitten:
Amerika-deskundige Kenneth Manusam legt uit wat de gevolgen voor Trump kunnen zijn als halverwege zijn presidentschap ineens de Democraten de meerderheid krijgen in het Congres. Bekijk het hele fragment op de site van EenVandaag (AVROTROS).
Toch betekent een minderheid in het Congres niet dat de president helemaal geen beleid kan uitvoeren. Soms kan de president zonder het Congres bepaalde besluiten nemen, bijvoorbeeld over hoe bestaande wetten worden uitgevoerd. Dat kan via een presidentieel besluit, oftewel een 'executive order'.
Ook kunnen in het Huis en de Senaat verschillende partijen de meerderheid hebben, waardoor meer samenwerking nodig is en besluitvorming langer kan duren. De uitslagen van de midterms kunnen dus veel invloed hebben op het verloop van de Amerikaanse politiek.
Tijdens de midterms wordt een groot deel van het Amerikaanse Congres gekozen. Het Congres bestaat uit het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. Wie hier de meerderheid hebben, heeft veel invloed bij het invoeren van nieuwe plannen en wetten.
Het Huis van Afgevaardigden bestaat uit 435 afgevaardigden. Elke 2 jaar worden alle 435 leden opnieuw gekozen via kiesdistricten. Dit is een manier waarop staten verdeeld zijn op basis van inwoneraantal. Elk kiesdistrict bepaalt één zetel in het Huis.
De Senaat bestaat uit 100 senatoren. Elke 2 jaar wordt 1/3 van de Senaat opnieuw gekozen. Een senator wordt gekozen voor 6 jaar. Per staat zijn er twee senatoren. Omdat niet alle senatoren tegelijk worden gekozen hoef je niet altijd te stemmen voor de Senaat tijdens verkiezingen.
De midterms zijn ook een meetmoment voor hoe tevreden Amerikanen over de president zijn. Als een andere partij in het Huis of de Senaat de meerderheid krijgt, wordt het moeilijker om plannen uit te voeren.
