Wat vieren we met Halloween?
Presentator
Klaas van Kruistum is presentator en programmamaker bij KRO-NCRV. Hij is oa bekend als presentator van De Rekenkamer, Beste Vrienden en Klaas kan alles.
Klaas van Kruistum
De naam Halloween komt van All Hallows’ Eve. Dat is het Engelse woord voor de avond voor Allerheiligen. Allerheiligen is een katholiek feest op 1 november, waarbij katholieken heiligen herdenken. De dag erna is het Allerzielen, waarbij mensen stilstaan bij overleden dierbaren.
Niet zo gek dus dat mensen in Groot-Brittannië en Ierland deze dagen eeuwen geleden al gebruiken om verbinding te maken met de doden. Zo gaan kinderen vanaf de langs de deuren om soul cakes te vragen. Dat zijn speciale koekjes met zoete kruiden. In ruil daarvoor bidden ze voor de doden. Ook de jack-o’-lantern, de Halloween-pompoen, heeft een Europese voorganger. In Ierland en Schotland hollen mensen knollen uit en zetten ze er een kaars in. In Noord-Amerika worden die later vervangen door de veel makkelijker uit te hollen pompoen.
Maar misschien heeft Halloween wortels die nog verder teruggaan. In de wordt rond deze tijd van het jaar Samhain gevierd. Een feestdag voor het einde van de oogst en het begin van de winter. In deze tijd brengen mensen de voedseloogst binnen. Daardoor is het een tijd van overvloed en gezelligheid. Ook vindt daarmee de overgang van de zomer naar de winter plaats. De aankomende winter brengt kou, ziekte en sterfte met zich mee. Het is het seizoen van de dood in die tijd. Helaas weten we niet zeker hoe mensen het feest vieren in die tijd. Er zijn geen geschreven bronnen van. Ons beeld van Samhain komt vooral uit latere verhalen, tradities en onderzoek naar het verleden.
Wat we wel zeker weten is dat Ierse en Schotse emigranten hun Halloweengebruiken meenemen naar Noord-Amerika. Vanaf de 19e eeuw groeit Halloween uit van een feest van immigranten tot een feest dat mensen in heel Noord-Amerika vieren. Scholen, buurten en verenigingen organiseren optochten en feesten. Later wordt Halloween steeds populairder door de verkoop van snoep, kostuums en versieringen. Ook films en pretparken dragen bij aan de populariteit van het feest.
Nederland maakt pas in de jaren 80 van de vorige eeuw kennis met Halloween. Onder invloed van Hollywoodfilms en tv-programma’s organiseren mensen rond 31 oktober voor het eerst horrorfeesten. In Nederland is trouwens niet iedereen enthousiast over Halloween. Sommige christenen hebben moeite met de donkere symbolen en met de mogelijke oorsprong van het feest in oude, niet-christelijke tradities. Maar voor velen is Halloween vooral een gezellig feest van veel griezelen. Wil je meer weten over feesten en tradities? Bekijk dan dit artikel: Waarom hebben we tradities?
Van Hemelvaart en Pinksteren tot Diwali en het Offerfeest: als je meer wil weten over verschillende feestdagen, bekijk dan onze collectie over feestdagen.