Wanneer heb je smetvrees?

Bij smetvrees heb je last van dwanggedachten. Dat zijn gedachten over viezigheid en hygiëne die telkens weer opnieuw in je hoofd opkomen. Ze geven je veel onrust of stress. Je denkt bijvoorbeeld dat je je handen minimaal 10 keer moet wassen. Of dat je meerdere keren per dag moet douchen om echt schoon te zijn. Smetvrees betekent niet dat je hele huis altijd brandschoon moet zijn. Je kan prima tussen de rommel zitten, terwijl die ene deurklink je constant bezighoudt.

Die gedachtes maken je heel onrustig of angstig. En om dat gevoel kwijt te raken, móet je van jezelf iets doen. Dus maak je die deurklink bijvoorbeeld toch maar voor de 20ste keer schoon. Dat zijn dwanghandelingen. Ze kunnen je tijdelijk een gevoel van controle geven. Vaak weet je zelf best wel dat je dwanggedachten en dwanghandelingen overdreven of onlogisch zijn. Maar het kan zoveel onrust geven als je het niet doet, dat je het tóch doet. En zo houdt het zichzelf in stand. 

Die gedachten en handelingen zijn er de hele tijd. Daardoor ben je er veel tijd en energie aan kwijt. Je studie, werk en sociale leven kunnen daaronder lijden. Soms vermijd je zelfs spullen, situaties of bepaalde mensen. Het is dus niet zomaar even extra poetsen, maar het verstoort je leven. Daarom heet het een dwangstoornis of obsessief-compulsieve stoornis (of in het Engels: OCD).

Smetvrees kan zich verschillend uiten. De een is bijvoorbeeld bang om zelf ziek of vies te worden, de ander is bang om anderen te besmetten. Net als bij veel psychische aandoeningen ontstaat het waarschijnlijk door een combinatie van je genen, je persoonlijkheid en wat je meemaakt in je leven.

Dus poets jij net iets fanatieker dan een ander? Dan heb je niet meteen smetvrees. Het verschil zit niet in hoe vaak je schoonmaakt, maar in hoeveel ruimte het inneemt in je hoofd en in je leven. 

Angst speelt bij smetvrees vaak een belangrijke rol. Maar waarom voel je eigenlijk angst en wat gebeurt er dan in je lichaam? Ontdek er meer over in ons verhaal over angst.