Sinds wanneer zijn tatoeages populair?
Presentator
Fleur Middel is presentator en online redacteur bij het NTR-geschiedenisprogramma Andere Tijden. Hier maakt en presenteert ze online content en zet ze zich in om geschiedenis en maatschappelijke thema's toegankelijk te maken voor een breed publiek. Ze studeerde Journalistiek en Communicatiewetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen.
Fleur Middel
De oudst gevonden tatoeages op een menselijk lichaam zijn maar liefst 5.300 jaar oud. Ze zijn gevonden op Ötzi, een ijsmummie uit de Alpen. Hij heeft minstens 61 tatoeages van streepjes en kruisjes. Waarschijnlijk zijn ze gemaakt door in de huid te prikken en er houtskoolpoeder in te wrijven. Onderzoekers denken dat ze pijn moesten verminderen, vooral aan zijn gewrichten.
Duizenden jaren later krijgen tatoeages in de Griekse en Romeinse wereld een hele andere functie. Zij gebruiken tattoos vooral om tot slaaf gemaakten te herkennen of criminelen te straffen. Bijvoorbeeld met een tekst op iemands voorhoofd. Daardoor krijgen tatoeages in delen van Europa een slechte naam.
In het jaar 325 na Christus verbiedt de eerste christelijke keizer, Constantijn de Grote, tatoeages zelfs helemaal. Hij vindt dat je het lichaam, dat volgens hem door God is geschapen, niet mag . Tatoeages blijven in de vooral gelinkt aan ongelovigen en criminelen in grote delen van Europa.
Dat verandert als Europeanen na de middeleeuwen de wereld over varen. Zeevaarders maken kennis met andere volken bij wie tatoeages heel normaal zijn. Ze nemen niet alleen deze traditie over, maar ook het woord ‘tattoo’. Dat komt van het eiland Tahiti, waar ‘Tattau’ verwijst naar het tikkende geluid van het tatoeëren. Later worden tattoos ook populair bij mijnwerkers en soldaten in Europa.
Eind 19e eeuw worden ze zelfs even een rage onder de Europese adel en vorsten. Rijke reizigers komen uit Japan terug met bijvoorbeeld tijgers, draken en kraanvogels op hun lichaam.
Maar door de elektrische tatoeëermachine wordt tatoeëren sneller en goedkoper. Daardoor kunnen veel meer mensen een tatoeage nemen en haakt de af. Begin 20ste eeuw krijgt de tattoo zijn ruige terug. Ze worden vooral gezien als iets voor zeelieden, soldaten en criminelen. Dat ruige imago wordt versterkt doordat veel artsen en criminologen er negatief over schrijven.
Pas vanaf de jaren 60 en 70 slaat het beeld langzaam om. Via motorrijders, punkers en beroemdheden vinden tattoos uiteindelijk hun weg terug naar het grote publiek. Inmiddels loopt ongeveer 1 op de 3 Nederlanders met een tatoeage rond [1].
Door de geschiedenis heen zie je tattoos dus steeds komen en gaan. Maar waarom volgen we trends eigenlijk? Dat ontdek je in dit verhaal over trends en hypes.