Hoe preuts was men door de eeuwen heen?
Ook interessant om te weten
... en je weet het

Laatste update: 19-05-2026

Een tijdje was naakt heel ‘normaal’, maar onze houding tegenover naaktheid is langzaamaan veranderd. Dat is niets nieuws.
Door de geschiedenis heen zijn er namelijk verschillende periodes geweest waarin preutsheid toeneemt en later weer afneemt.
Zo was het in de jeugd van Bettina in de jaren 70 heel normaal om topless te zonnen, maar nu niet meer.

Bij de oude Grieken was naaktheid al helemaal normaal, vooral bij mannen. Zij sporten zelfs naakt. Dit deden ze in het ‘gymnasion’. Dit woord, ook wel gymnasium in het Nederlands, komt van het woord gymnos, wat 'naakt' betekent.
Zelfs tijdens de beroemde Olympische Spelen waren alle deelnemers destijds naakt. En dat had ook een reden:

Later, in de , ontstaat onder invloed van het christelijk geloof een op naaktheid. Een naakt lichaam wordt hierin namelijk gekoppeld aan schaamte, zonde en verleiding. Het Bijbelse scheppingsverhaal van Adam en Eva speelt daarin een grote rol.
Dat verhaal gaat als volgt:
In het Bijbelse scheppingsverhaal leven Adam en Eva naakt in het paradijs.
In dit paradijs mogen ze vruchten eten van alle bomen, behalve van eentje. Maar Adam en Eva worden door een slang verleidt om toch een van die verboden vruchten te eten. Na het eten van de vrucht worden ze zich ervan bewust dat ze naakt zijn en proberen ze zichzelf uit schaamte te bedekken met vijgenbladeren. Omdat ze voor de verleiding van de slang zijn gevallen verbant God ze uit het paradijs. Dit noemen christenen de zondeval.
Dit verhaal laat christenen zien dat de mens niet puur en onschuldig is, omdat ze voor de verleiding vielen. Hiermee wordt naakt ook steeds meer verbonden met schaamte, verleiding en zonde. Bloot zijn wordt een taboe en lichamen worden meer bedekt.

Ondanks het taboe, mag naaktheid in kunst in die tijd nog wel. Bijvoorbeeld op schilderijen.
Maar in de 19e eeuw neemt de preutsheid verder toe. Ook op schilderijen worden dan nog vooral mythologische wezens, zoals of engelen, naakt afgebeeld.

Maar niet iedereen luistert hiernaar. Bijvoorbeeld de Franse schilder Manet negeert dit en veroorzaakt in 1863 een rel met zijn werk ‘Olympia’.
Op dit schilderij staat een naakte prostituee. Dit wordt gezien als ‘’ en het werk moet zelfs beveiligd worden tegen boze bezoekers.

Die toegenomen preutsheid blijft bestaan. Maar in de jaren 1960 neemt de invloed van de kerk af in Nederland. Er komt dan een nieuwe feministische golf en een .
Mensen gaan hierdoor vrijer denken over seks, relaties en het lichaam. Vrouwen krijgen daarnaast meer rechten en anticonceptie komt op. Dit zorgt voor seksuele vrijheid en vrijheid om zelf te bepalen wat je met je eigen lichaam doet.
In 1967 doorbreekt Phil Bloom grenzen als eerste naakte vrouw op de Nederlandse televisie. Haar optreden zorgt voor kamervragen én wereldfaam.
In de jaren daarna volgen verschillende programma’s waarin naakt te zien is. Het eerste programma waarin openlijk over seksualiteit wordt gesproken is 'Open en Bloot' in 1974.
Bloot wordt steeds normaler op televisie, in films en in tijdschriften. Ook veel mensen zonnen topless of gaan naar naaktstranden.

Maar vanaf de 21e eeuw verandert de kijk opnieuw.
Door de opkomst van internet zijn mensen zich bewuster van bijvoorbeeld privacy. Daarom zorgt naaktheid tegenwoordig weer voor gemixte reacties. Het is nog wel zichtbaar, maar mensen zijn tegenwoordig weer iets minder vrij met naakt dan vroeger.
En naakt douchen na het sporten vinden velen toch ongemakkelijk.

Het lijkt er dus op dat we sinds begin deze eeuw preutser zijn geworden. Maar de geschiedenis laat zien dat onze kijk op naaktheid steeds verandert. Wat in de ene tijd heel normaal is, kan later juist taboe worden en andersom.

Hoe preuts was men door de eeuwen heen?




