Hoe werken optische illusies?

Je brein is de hele dag bezig om alles wat je ziet te interpreteren. Je ogen zien namelijk niet een volledig scherp en ingekleurd beeld. Je ziet eigenlijk alleen het middelpunt waar je naar kijkt echt goed. Alles daaromheen vullen je hersenen zelf aan met dingen die ze verwachten te zien. Stel je kijkt naar je telefoon, dan zie je dat scherm goed. De koffiemok die verderop op tafel staat vullen je hersenen in, omdat het weet dat de mok daar staat, je zette hem daar zelf net neer. 

Daarvoor zoeken je hersenen ook patronen of maken ze aannames. Je ziet dus niet alleen wat er is, maar ook wat je brein verwacht te zien. Meestal kloppen die aannames. Alleen zijn optische illusies waar het misgaat door de manier waarop ze spelen met licht, donker, kleuren en vormen.

Van licht naast donker maken je hersenen bijvoorbeeld diepte, ook als dat er niet is. Denk aan een 2D tekening die net 3D lijkt. Of je ziet kleuren die er niet zijn. Denk maar aan die jurk die een paar jaar geleden viraal ging. Door sommigen werd die als blauw/zwart gezien, door anderen als wit/goud. Dat hing af van hoe je brein de kleuren daaromheen interpreteerde. Zag je zwart met blauw, dan interpreteerden je hersenen de jurk goed. Toch zijn er nog steeds mensen die alleen wit met goud kunnen zien.

Je brein kan maar op één beeld tegelijk focussen. Bij plaatjes waar je twee verschillende dingen kan zien, bijvoorbeeld een eend of een konijn, ziet de een eerst een konijn, de ander een eend. En van plaatjes met heel veel kleuren en lijnen raken je hersenen compleet in de war. Als je daar lang naar kijkt raken je ogen zo overprikkeld dat je met het beeld aan de haal gaat, daardoor lijkt het net of het beweegt. 

Optische illusies zijn meestal zo gemaakt om je in de war te maken. Het is dus helemaal niet zo gek als ook jij erin trapt. Zo kan je je hersenen wel vaker voor de gek houden, bijvoorbeeld met het placebo-effect. Hoe dit werkt ontdek je hier.