Hoe word je rijk?

Dat Elon Musk en Donald Trump rijk zijn, daar zijn de meeste mensen het wel over eens. Maar waar de grens precies ligt, is lastig te zeggen. De een vindt iemand met een beetje spaargeld rijk. De ander noemt iemand dan nog net geen arme sloeber. Dat ligt er natuurlijk ook aan hoeveel geld je zelf hebt of in welk land je woont. 

Toch hebben Nederlandse onderzoekers geprobeerd er een bedrag aan te hangen. Uit hun onderzoek blijkt dat de meeste Nederlanders iemand rijk vinden als die persoon een vermogen heeft van ongeveer 1,3 miljoen euro of meer. De onderzoekers omschrijven 'rijk' als comfortabel kunnen leven. Je hoeft niet je rekening te checken om iets duurs te kopen [1].

Rijke Nederlanders komen meestal niet door één ding aan hun vermogen. Een hoog inkomen kan helpen om geld over te houden. Met dat geld kan je investeren. Maar bij miljonairs spelen vooral bezittingen vaak een belangrijke rol, zoals een succesvolle onderneming, beleggingen of een huis. 

Succesvolle onderneming
Als ondernemer bezit je (een deel van) een bedrijf. De waarde van dat bezit is onderdeel van je vermogen. Gaat het goed met je bedrijf en wordt het meer waard? Dan groeit je vermogen ook mee. Meer dan een derde van de miljonairs zegt dat ze vooral rijk zijn geworden door hun eigen bedrijf [3]. Ook bezitten miljonairs veel bedrijven of delen daarvan. Zo'n 40% van hun bezittingen bestaat daaruit. Bij niet-miljonairs is dat maar 3% [4]. 

Hoe rijker miljonairs zijn, hoe meer van hun vermogen in bedrijven zit. In de top zitten veel mensen die een groot deel van een bedrijf bezitten en daar directeur van zijn (geweest). Maar voordat je meteen je baan opzegt: succes is niet gegarandeerd. Lang niet elke ondernemer is succesvol. Een bedrijf kan minder goed lopen dan je had gehoopt of zelfs failliet gaan. Het geld dat je erin stopt, kan je daardoor kwijtraken. Slechts een kleine groep wordt uiteindelijk écht rijk van hun bedrijf.

Hoog inkomen
Veel geld verdienen helpt natuurlijk als je rijk wil worden. Want als er veel binnenkomt, kan je meer overhouden. Bijvoorbeeld om te sparen, beleggen of een huis te kopen. Voor veel miljonairs is werk dan ook een belangrijke bron van inkomsten. Bijvoorbeeld door een hoog salaris. Of door winst uit te laten betalen als je een bedrijf bezit. Maar met alleen een hoog inkomen ben je er vaak nog niet. Het gaat er natuurlijk ook om hoeveel je uitgeeft én wat je met het geld doet dat je overhoudt.

Investeringen
Ruim een kwart van de miljonairs (26%) noemt beleggingen en investeringen als belangrijkste bron van hun vermogen [6]. Dat betekent dat je ergens geld in stopt, in de hoop dat het meer waard wordt. Met spaargeld kan je ook geld verdienen. Want je krijgt rente. Dat is geld dat je van de bank krijgt omdat je spaargeld bij hen staat. Bijvoorbeeld: je hebt 1.000 euro spaargeld met 1% rente. Dan krijg je na een jaar 10 euro extra op je bankrekening. Maar vaak zijn dit lage percentages. Het levert daarom niet zoveel op. Met beleggen loop je meer risico, maar het kan ook meer opleveren. 

Een voorbeeld van beleggen is aandelen kopen. Met een aandeel bezit je een klein stukje van een bedrijf. Wordt het bedrijf meer waard, dan kan jouw aandeel ook meer waard worden. Sommige bedrijven delen daarnaast een deel van hun winst met mensen die aandelen hebben. Dat heet dividend. Via beide wegen kan je vermogen dus groeien.

Ook kan winst op beleggingen je de volgende keer nog meer winst opleveren. Beleg je eerst 10.000 euro en heb je 10% winst, dan heb je daarna 11.000 euro. Haal je daarna opnieuw 10% winst, dan komt er deze keer geen 1.000 euro maar 1.100 euro bij. Enzovoort, enzovoort. Dit heet compound interest of rendement-op-rendement. Hoe meer geld je inzet, hoe harder dat oploopt. 

Daarnaast investeren veel miljonairs in vastgoed: gebouwen of grond. Dit kan namelijk ook meer waard worden en zo je vermogen laten groeien. Ook kan je het verhuren aan anderen en daar geld aan verdienen.

Maar ook beleggingen en investeringen zijn geen gegarandeerde route naar succes. Ze kunnen ook minder waard worden in plaats van meer. En als ze sterk in waarde schommelen, kan je in korte tijd heel veel winnen, maar ook heel veel verliezen.

Eigen woning
Ook een eigen huis kan je een stuk rijker maken. Je vermogen groeit namelijk als je huis meer waard wordt of je hypotheekschuld kleiner. Door stijgende huizenprijzen telt Nederland dan ook meer miljonairs dan 10 tot 20 jaar geleden [8].

Maar om op deze manier vermogen op te bouwen, moet je natuurlijk wel eerst een huis kunnen kopen. En dat kan niet iedereen. Sommige mensen hebben al een financiële voorsprong, bijvoorbeeld omdat ze een hoger inkomen of meer spaargeld hebben. Of omdat hun ouders al een koophuis hebben, legt presentator Arjen Lubach uit:

Vooral bij miljonairs die nét boven 1 miljoen euro zitten, vormt de eigen woning een groot deel van hun vermogen. Dat betekent trouwens niet dat ze dat geld zomaar kunnen uitgeven. Want een groot deel van hun vermogen zit in hun huis en staat dus niet op hun bankrekening. Bij de allerrijksten zit een veel groter deel van het vermogen in bedrijven en aandelen in plaats van hun huis [9].

Schenkingen en erfenissen
Soms hoef je voor je vermogen zelf weinig te doen. Je kan het namelijk ook als schenking of erfenis krijgen. Dat geld kan jou vervolgens een voorsprong geven bij het opbouwen van nog meer vermogen. Je kan bijvoorbeeld eerder een huis kopen of meer beleggen. Die voorsprong komt vaker terecht bij mensen die al veel hebben [10].  

In theorie kan iedereen rijk worden. Maar in de praktijk is het geen eerlijke race. Sommigen beginnen met een voorsprong op de rest. Zo zijn kinderen van rijke ouders later gemiddeld rijker dan leeftijdsgenoten. En anders dan je misschien denkt, gaat dat niet alleen om hoeveel geld je erft. Ouders kunnen al vroeg helpen door geld te schenken.

Maar ze kunnen ook op andere manieren een voorsprong geven aan hun kinderen. Denk aan hulp bij een opleiding, het leren van bepaalde vaardigheden of toegang tot hun contacten. Dat kan helpen om bijvoorbeeld een betere baan te vinden, een huis te kopen of een succesvol bedrijf te starten [11]. En zoals we al hebben gezien: als je eenmaal een basispot met geld hebt, is het makkelijker om dat te vermeerderen. 

Het vermogen van je ouders verklaart een deel van de vermogensverschillen, maar lang niet alles. Hoeveel vermogen je zelf opbouwt, hangt ook samen met andere dingen. Zoals je persoonlijkheid, je vaardigheden en de keuzes die je maakt. Die kunnen bijvoorbeeld beïnvloeden hoeveel je verdient, spaart of uitgeeft. Maar ook omstandigheden waar je minder invloed op hebt, spelen een rol. Denk aan je gezondheid, de omgeving waarin je opgroeit of soms gewoon dom geluk of domme pech. Een simpel recept om rijk te worden is er dus niet.