
Wanneer werd euthanasie legaal in Nederland?
Presentator
Fleur Middel is presentator en online redacteur bij het NTR-geschiedenisprogramma Andere Tijden. Hier maakt en presenteert ze online content en zet ze zich in om geschiedenis en maatschappelijke thema's toegankelijk te maken voor een breed publiek. Ze studeerde Journalistiek en Communicatiewetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen.
Fleur Middel
Vroeger was euthanasie altijd strafbaar. Een arts die een patiënt helpt om te sterven kan worden vervolgd voor moord. Toch kiezen sommige artsen er heel soms voor om patiënten die ernstig lijden te helpen. Dat gebeurt in het geheim en er mag niet over worden gepraat. In overleg met de familie geven ze een injectie. Maar op officiële formulieren vult de arts vaak een in.
Vanaf het einde van de jaren 60 begint het debat over euthanasie voorzichtig. Een paar artsen durven hun ervaringen te delen. Een belangrijk keerpunt is de rechtszaak tegen arts Postma in 1973. Zij geeft haar ernstig zieke moeder een dodelijke dosis morfine, nadat haar moeder erom vraagt. Ze krijgt een week . Daarmee wordt het debat serieuzer.
Rechters beginnen bepaalde voorwaarden te stellen bij euthanasiegevallen. Zo moet het verzoek vrijwillig zijn en moet iemand er goed over hebben nagedacht. Ook moet het lijden zijn en is de arts verplicht om ' te handelen'. In de jaren daarna volgen meer rechtszaken die deze regels verder ontwikkelen.
In 1982 wordt huisarts Schoonheim niet vervolgd omdat hij volgens de regels heeft gehandeld. Ook de artsenorganisatie KNMG ziet euthanasie steeds vaker als medisch handelen. Justitie geeft bovendien aan dat artsen die zich aan de voorwaarden houden niet automatisch zullen worden vervolgd.
Al deze ontwikkelingen leiden uiteindelijk tot een nieuwe wet. In 2001 wordt euthanasie officieel legaal. Daarmee wordt Nederland het eerste land ter wereld waarin euthanasie volgens de wet is toegestaan. Wel blijft het nog in het Wetboek van Strafrecht staan, omdat het alleen legaal is onder hele strikte voorwaarden. Onder welke voorwaarden euthanasie is toegestaan in Nederland, zie je in dit verhaal: Wanneer kom je in aanmerking voor euthanasie?
Meer weten over de legalisering van euthanasie? Bekijk dan deze uitzending van Andere Tijden over euthanasie.