Wanneer kom je in aanmerking voor euthanasie?
Als je ongeneeslijk ziek bent, kan je in Nederland een arts vragen om je leven te beëindigen. Dit noemen we euthanasie.
Je kan lijden aan een lichamelijke ziekte, zoals parkinson, of aan een psychische aandoening, zoals een ernstige angststoornis. Het lijden moet zijn.
In 2025 kregen in Nederland ruim 10.000 mensen euthanasie. De meerderheid hiervan is boven de 70 jaar.
De meeste mensen hadden ongeneeslijke kanker, aandoeningen van het zenuwstelsel (zoals de ziekte van Parkinson) en hart- en vaataandoeningen.
Je kan in Nederland alleen euthanasie krijgen als je lijden een medische oorzaak heeft, zoals een ziekte of aandoening.
Een arts onderzoekt dan of het verzoek voldoet aan de wettelijke eisen. Hiervoor zijn meerdere gesprekken tussen jou en je arts nodig.
Deze eisen worden zorgvuldigheidseisen genoemd. Als een arts deze eisen niet volgt is het uitvoeren van euthanasie of hulp bij zelfdoding strafbaar.
Daarom staan deze eisen vastgelegd in de 'Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding'. Een arts is overigens niet verplicht om mee te werken aan een euthanasieverzoek.
In sommige situaties is het lastiger om aan te tonen dat je uitzichtloos en ondraaglijk lijdt, dan kan het moeilijker zijn om euthanasie te krijgen.
Verzoeken waarbij sprake is van psychisch lijden, ouderdomsklachten of dementie zijn hierbij het meest ingewikkeld.
Soms ben je niet meer in staat zelf te beslissen over euthanasie. Bijvoorbeeld als dementie te ver gevorderd is.
Daarom kan je al eerder een vastleggen met wat je in zo’n situatie zou willen. Maar zo’n verklaring is geen garantie dat je ook echt euthanasie kan krijgen. Daarover beslist een arts op dat moment.
Het kan ook zijn dat je wil sterven omdat je vindt dat je leven ‘voltooid’ of klaar is. Je kan dan volgens de Nederlandse wet geen euthanasie krijgen.
Afgelopen jaren is er wel steeds vaker discussie of er in deze gevallen niet ook euthanasie mogelijk moet zijn.
Minderjarigen tot 12 jaar die ondraaglijk en uitzichtloos lijden kunnen niet zelf om euthanasie vragen. De beslissing wordt dan genomen door artsen en ouders samen.
Dit is een aparte regeling die sinds 2024 bestaat.
Of de euthanasiewet in de toekomst verruimd zal worden is de vraag. Hierover is in de politiek, maatschappij en rechtspraak nog veel discussie.
Wanneer kom je in aanmerking voor euthanasie?
