Wat gebeurt er met de kleding in kledingcontainers?
Hoeveel kleding gooien we in kledingcontainers?
We hebben gemiddeld 125 kledingstukken in onze kast hangen. Toch kopen de meeste mensen daarnaast regelmatig iets nieuws. Zo raakt een kledingkast al snel vol, terwijl 1 op de 6 kledingstukken in onze kasten nooit wordt gedragen.
Een Nederlander koopt gemiddeld veel nieuwe kleding per jaar. Bekijk de hele aflevering van Wat houdt ons tegen? (HUMAN) op NPO Start.
Daarnaast doen we ook regelmatig kleding weg. Soms omdat kleding stuk of oud is, maar ook omdat we erop uitgekeken zijn of iets nauwelijks dragen. Totaal zorgt dat in Nederland voor meer dan 200 miljoen kilo afgedankte kleding per jaar. Dat is ruim 12 kilo of ongeveer 40 kledingstukken per persoon.
Van al die afgedankte kleding belandt jaarlijks ongeveer 70 miljoen kilo in kledingcontainers, ook wel textielbak of textielcontainer genoemd. Dit zijn bakken waar je het weg mag gooien. Dus ook je afgetrapte sneakers of broeken met gaten. Er staan duizenden kledingcontainers verspreid door het land. Bijvoorbeeld bij supermarkten, sportclubs of in de milieustraat.
Hoeveel kleding eindigt niet in kledingcontainers?
Het grootste deel van onze afgedankte kleding komt helemaal niet in kledingcontainers terecht. Zo belandt 50% bij mensen in de gewone prullenbak. Dit wordt grotendeels verbrandt in afvalcentrales, samen met het andere restafval. Een ander deel van onze afgedankte kleding krijgt meteen een tweede leven, omdat het bijvoorbeeld wordt doorverkocht of aan een kringloopwinkel wordt gedoneerd.
Waar gaat de bruikbare kleding heen?
Zo’n kledingcontainer is vaak gelinkt aan een goed doel, wat je kan zien aan logo’s op de container. Hierdoor denk je misschien dat die kleding bij dat goede doel terechtkomt. Maar dat is lang niet altijd zo. Veel kleding wordt meteen doorverkocht aan sorteercentra:
Veel mensen denken dat hun gedoneerde kleding direct bij een goed doel terecht komt, maar in werkelijkheid begint daarna een heel commercieel proces. Bekijk de hele documentaire Goodwill Dumping (BNNVARA) via NPO Start.
In zo’n sorteercentrum wordt de kleding gesorteerd in verschillende categorieën. Zo kijken ze wat er nog kan worden hergebruikt en wat er echt niet meer bruikbaar is (daarover later meer). De mooiste, nog bruikbare, items verkopen ze door aan handelaren. Dit belandt daarna bijvoorbeeld in vintage- en tweedehandswinkels. Zo hergebruiken we een deel van de kleding in Nederland.
Maar dat is maar zo’n 7% van al het ingezamelde textiel. Een veel groter deel gaat naar het buitenland. Nederland hoort namelijk bij de tien grootste exporteurs van gebruikte kleding ter wereld.
Vaak is de eindbestemming onduidelijk, omdat er weinig zicht is op wat er precies met die kleding gebeurt nadat het Nederland verlaat. De kleding van de beste kwaliteit wordt deels binnen Europa verder verhandeld. Maar een groot deel reist door, vaak naar landen in Azië en Afrika. De kwaliteit van de kleding bepaalt grotendeels waar het uiteindelijk terechtkomt.
Het idee is dat kleding in andere landen nog bruikbaar is. Maar de kwaliteit van onze kleding is snel achteruitgegaan, waardoor dit vaak niet zo is. En tegelijkertijd zijn we in een rap tempo steeds meer gaan kopen, onder andere door de komst van . Hierdoor neemt de hoeveelheid kleding van slechte kwaliteit snel toe.
In sommige landen zijn er speciale kledingmarkten voor onze afgedankte kleding, zoals in Kenia en Ghana. Volgens verkopers in Kenia is 20-50% hiervan tegenwoordig onverkoopbaar. Veel kleding eindigt daar alsnog als afval. Net als op kledingmarkten in Ghana:
Kledingmarkten en afvalbergen in Ghana
Wat gebeurt er met de niet-bruikbare of kapotte kleding?
Tot nu toe hebben we het vooral over kleding gehad die bij het sorteren nog bruikbaar zijn. Maar ook beschadigde of kapotte items mag je in textielbakken doen. Kleding met kleine beschadigingen gaat daarna vaak ook naar het buitenland. Waar het gerepareerd en daarna eventueel hergebruikt of doorverkocht wordt.
Kleding die echt niet meer draagbaar is, recyclen we soms. Maar dit is vaak niet zo eenvoudig. Als kleding uit een mix van verschillende stoffen bestaat, is dit vaak moeilijk uit elkaar te halen om te recyclen. Ook is dit recyclen vaak duurder dan nieuwe materialen produceren.
Als kleding zelf uit natuurlijke materialen bestaat, zoals katoen, linnen of wol, is dit makkelijker. Hier kan bijvoorbeeld isolatiemateriaal van gemaakt worden. Maar ook dat heeft weer een keerzijde:
Als er van oude kleding bijvoorbeeld isolatiemateriaal gemaakt wordt, kan het daarna niet opnieuw worden hergebruikt, legt Tich Vanduren (manager van Textielrecyclingbedrijf Frankenhuis) uit in Pointer (KRO-NCRV).
Heeft een kledingcontainer zin?
De realiteit achter de kledingcontainer voelt dus misschien een beetje dubbel. Want waarom zou je moeite doen om iets in een kledingcontainer te gooien, als de kans bestaat dat het ergens anders op de wereld alsnog als afval eindigt? Toch doe je die moeite niet voor niets. Een kledingcontainer geeft jouw afgedankte spijkerbroek namelijk wel de kans om hergebruikt, gerepareerd of gerecycled te worden. Gooi je diezelfde broek bij het restafval, verdwijnt die kans en wordt hij sowieso verbrand.
Het grotere probleem zit dan ook niet alleen in de keten achter kledingcontainers. We produceren en kopen simpelweg te veel kleding, die we ook weer wegdoen. Daarom is er wereldwijd meer afgedankte kleding dan we kwijt kunnen.
Het beter inzamelen en recyclen is daarom niet genoeg. Er moet vooral minder kleding worden geproduceerd en gekocht. En wat er wel geproduceerd wordt, moet van betere kwaliteit zijn. Ook door kleding langer te dragen, tweedehands te kopen en simpelweg minder nieuw te kopen, kunnen we die enorme kledingstroom verkleinen.
In Nederland belandt er jaarlijks 70 miljoen kilo aan afgedankte kleding in kledingcontainers. De meeste van deze kleding wordt daarna bij een sorteercentrum uitgezocht. Hier kijken ze wat er in Nederland kan worden hergebruikt.
Maar het grootste deel van de bruikbare kleding gaat naar het buitenland. Vaak is de eindbestemming onduidelijk, omdat er weinig zicht is op wat er precies mee gebeurt als de kleding het land uit is.
Omdat de kwaliteit van onze kleding hard achteruit is gegaan en we tegelijkertijd in hoog tempo meer zijn gaan kopen, is de meeste kleding niet meer goed her te gebruiken. Daarom kan onze kleding hier ook als afval eindigen.
Je mag ook beschadigde of kapotte kleding in textielbakken gooien. Dit wordt bijvoorbeeld in het buitenland gerepareerd. Kapot textiel van natuurlijke materialen kan vaak worden gerecycled.
Het voelt misschien een beetje dubbel dat een deel van de kleding die we in kledingcontainers doen alsnog ergens als afval eindigt. Maar het is nog steeds beter om die containers te gebruiken dan het gewoon weg te gooien. Het probleem ligt vooral bij de grote hoeveelheid kleding die we in hoog tempo produceren, kopen en weer wegdoen.
