Is de straling van je telefoon gevaarlijk?
Om te beginnen moet je weten hoe je telefoon werkt. Als je wil bellen of internet gebruikt, moet je telefoon contact maken met een zendmast, die bijvoorbeeld langs de snelweg staat of rond gebouwen om je heen. Via radiogolven stuurt je telefoon informatie naar zo'n zendmast en ontvangt hij ook weer informatie terug. Hierdoor komt jouw appje binnen een seconde bij de ontvanger aan. Hoe beter het signaal van je telefoon, hoe minder hard je telefoon hoeft te werken en hoe minder straling er is.
Voor het verplaatsen van die informatie reizen de radiogolven razendsnel door de lucht. Deze golven zijn een vorm van elektromagnetische straling. Je telefoon gebruikt deze straling bijna de hele dag, bijvoorbeeld als je een bericht verstuurt of binnenkrijgt. Maar ook als je bijvoorbeeld met wifi verbindt of bluetooth gebruikt, gaat dit via elektromagnetische straling. Wel verschilt het per techniek hoe die informatie precies wordt verstuurd en ontvangen én hoeveel straling daarbij vrijkomt.
Vaak wordt straling gezien als slecht of eng. Soms is dat ook terecht, want aan bijvoorbeeld röntgenstraling in het ziekenhuis of uv-straling bij de zonnebank mag je niet te lang worden blootgesteld. En ook over de elektromagnetische straling van je telefoon hoor je zorgen, vooral op sociale media. Terwijl dit een hele andere vorm van straling is.
Sommige influencers beweren bijvoorbeeld dat deze straling slecht zou zijn voor bijvoorbeeld je hersenen, zenuwstelsel, vruchtbaarheid of dat het je kans om kanker te krijgen vergroot. Een aantal mensen belt hierdoor niet meer met hun telefoon bij hun oor of draagt hun telefoon niet meer in hun broekzak, zodat er geen straling in de buurt van hun hoofd of geslachtsdeel komt.
Alle telefoons zenden straling uit.
Maar er is geen hard wetenschappelijk bewijs dat de straling van je telefoon gevaarlijk is voor je gezondheid. Wél is inmiddels aangetoond dat het geen effect heeft op je slaapritme of op de kans om hart- en vaatziekten te krijgen [1]. Sinds we mobiele telefoons gebruiken is daarnaast het aantal mensen met een hersentumor niet toegenomen [2]. En ook kanker komt niet vaker voor bij mensen die hun telefoon veel gebruiken [3].
Aan de andere kant zijn er ook een aantal onderzoeken die nog wel spreken over een mogelijk effect van de straling van je telefoon. Dit komt omdat we nog niet alles weten over de effecten op lange termijn en nieuwe communicatietechnieken, waardoor een verband niet altijd 100% uit te sluiten is [4]. Ook wordt er in de wetenschap nog gesproken van een 'mogelijk' of 'niet uit te sluiten' effect als wel effecten zijn bij heel veel straling, als de effecten wisselend zijn of als er bijvoorbeeld wel effecten worden gevonden bij proefdieren, maar niet bij mensen [5].
Maar de onderzoeken die op zo’n mogelijk effect wijzen, hebben beperkt bewijs of zijn later tegengesproken. En als je naar het totaal aan onderzoeken kijkt, kan je dus niet aantonen dat de straling van je mobiel gevaarlijk is [6]. Dit zie je bijvoorbeeld rondom de kans op hersentumoren en kanker:
Er zijn verschillende onderzoeken over de invloed van straling op de kans op kanker. Epidemioloog Hans Kromhout & Klinisch fysicus Jan Lagendijk leggen uit welke invloed straling volgens hun onderzoeken heeft. Bekijk de hele explainer van Pointer Checkt (KRO-NCRV) op Youtube.
Er is dus geen bewezen risico van de straling van onze mobieltjes. Dit komt ook omdat er in Europa en de VS strenge regels zijn die bepalen hoeveel een telefoon maximaal mag uitstralen. Als een toestel daar niet aan voldoet, mag het hier niet worden verkocht.
Als je je telefoon heel ergens anders koopt, bijvoorbeeld via Chinese webshops, kan je niet altijd met zekerheid zeggen of ze zich aan deze regels houden en dus of de straling ervan mogelijke risico’s heeft.
Deze richtlijnen zijn veel strenger dan wat wetenschappers als mogelijk schadelijk zien. Daarbij is rekening gehouden met intensief gebruik van je telefoon en dat de gevoeligheid voor straling per persoon kan verschillen. De toegestane straling kan je lichaam een beetje opwarmen, maar dit effect is zo klein dat het verder geen gevolgen heeft.
Er zit nog veel speling in de richtlijnen, waardoor het gebruik van je telefoon ook nog veilig is als de straling iets hoger is dan toegestaan. Daarnaast wordt er op deze richtlijnen gecontroleerd. Zo moest een versie van de iPhone worden aangepast als na Frans onderzoek blijkt dat deze iets te veel straling uitzendt:
Frans onderzoek toont aan dat de iPhone 12 te hoge straling heeft. Daarom moet er uiteindelijk in heel Europa een verplichte update komen van dit toestel.
© Nieuwsuur (NTR-NOS)Je kan dus gerust met je telefoon in de buurt van je bed slapen. Als je geluid maar uit staat, zodat je nachtrust niet door meldingen wordt verstoord. Dat is namelijk wel slecht voor je gezondheid.
Niet alleen je mobiele telefoon, maar ook bijvoorbeeld je koptelefoon of draadloze oortjes zorgen voor straling. Hierbij geldt overigens hetzelfde. Als de apparaten zich aan de Europese of Amerikaanse richtlijnen houden, is de straling te laag om gevaarlijk te zijn voor jou of je gezondheid.
Kijk voor meer informatie over elektromagnetische straling van onder andere onze mobiele telefoons bij het Kennisplatform Elektromagnetische Velden.
Om te kunnen bellen, appjes te sturen of te kunnen streamen moet je telefoon contact maken met een zendmast. Om dit te kunnen doen zendt je telefoon de hele dag door straling uit.
Hoeveel straling dit is hangt af van hoe goed de verbinding van je telefoon is. Hoe slechter het bereik, hoe meer straling er nodig is om goed te kunnen werken.
Op sociale media hoor je veel verhalen dat de straling van je telefoon schadelijk zou zijn voor je gezondheid. Maar er is geen wetenschappelijk bewijs dat de straling van je telefoon hier ook echt invloed op heeft.
Ook zijn er strenge richtlijnen over hoeveel straling je telefoon uit mag zenden om zo geen schadelijke effecten te hebben. Als een toestel daar niet aan voldoet, mag het hier niet worden verkocht.
Je kan dus gerust met je telefoon in de buurt van je bed slapen. Als je geluid maar uit staat, zodat je nachtrust niet door meldingen wordt verstoord. Dat is namelijk wel slecht voor je gezondheid.
