Wat is een complottheorie?
De Amerikaanse overheid heeft de aanslagen op 9/11 zelf veroorzaakt. Of het coronavirus is expres verspreid. Een complottheorie is het idee dat een kleine, machtige groep mensen achter een (heftige) gebeurtenis zit.
Deze mensen zouden informatie hierover verbergen of verdraaien om hun eigen doelen te bereiken.
Als je een complottheorie gelooft, vertrouw je het officiële verhaal van een gebeurtenis niet. Bijvoorbeeld omdat je de overheid, nieuwsmedia of wetenschap wantrouwt.
Je zoekt daarom naar een andere verklaring en denkt de 'echte' waarheid te hebben ontdekt.
Een complottheorie biedt meestal een duidelijke verklaring voor een gebeurtenis en wijst een schuldige aan. Dat kan een gevoel van controle geven en helpen om met onzekerheid, angst of boosheid om te gaan.
Complotdenkers zijn vaak kritisch. En dat is ook goed. Alleen kan je daarin doorschieten.
Je gaat dan verbanden zien die er eigenlijk niet zijn. Bijvoorbeeld tussen de opkomst van 5G en het ontstaan van het coronavirus.
Het komt heel soms voor dat een complottheorie achteraf toch waar blijkt te zijn. Maar in de meeste gevallen kloppen ze niet.
Complottheorieën zijn van alle tijden. Zo krijgen Joodse mensen in de middeleeuwen onterecht de schuld van de pest. Zij zouden waterputten vergiftigen. Met als gevolg dat tienduizenden Joden zijn vermoord.
Door sociale media komen we complottheorieën wel sneller tegen dan vroeger. Ze kunnen razendsnel rondgaan. Bijvoorbeeld via memes, filmpjes, discussiegroepen en berichten van influencers.
Hoewel complottheorieën niet altijd tot actie leiden, kunnen ze wel vervelende gevolgen hebben. Zo kunnen ze je stemgedrag beïnvloeden, versterken of leiden tot bedreigingen en geweld. Ze zijn dus niet altijd onschuldig.
Wat is een complottheorie?
