Waarom hebben we schrikkeljaren?
Waarom hebben we schrikkeljaren?
Laatste update: 24-03-2026
Eens in de vier jaar heeft februari plots een extra dag, geen 28 maar 29 dagen. Dat heet een schrikkeljaar. We compenseren daarmee voor hoe lang het duurt voor de aarde om helemaal om de zon draait. Hoe dat precies zit, ontdek je hier.
Redacteur: Ronja Boer
We baseren onze kalender op hoelang het duurt voor de aarde om rond de zon te draaien, zo komen onze seizoenen namelijk elk jaar op hetzelfde moment. Doe je dat niet, dan begint de lente na 3 jaar een maand eerder en zit je op den duur in juni met een paar dikke wanten en een muts op in de sneeuw. De baan van de aarde om de zon kunnen we omrekenen naar 365 dagen en 6 uur. Dat noemen we een tropisch jaar.
Maar een jaar kan je niet indelen in dagen, plus een aantal uur. Julius Caesar voert daarom de Juliaanse kalender in. Die heeft 365 dagen in het jaar en de maanden hebben 29, 30 en 31 dagen. Dat heeft de kalender die we nu gebruiken nog steeds. Maar we komen elk jaar 6 uur te kort. Als we die niet compenseren begint de lente na 100 jaar 25 dagen eerder. Daarom voegen we eens in de vier jaar een extra dag toe aan het jaar (4 jaar x 6 uur = 24 uur). Dat is het schrikkeljaar.
Die extra dag valt altijd op 29 februari. In de Romeinse kalender was februari namelijk de laatste maand van het jaar. Daarnaast vernoemde Caesar ook een maand naar zichzelf: juli. Deze maand moest veel dagen hebben, dus voegde hij 1 dag van februari toe aan juli. Later deed keizer Augustus hetzelfde. Daardoor hebben juli en augustus allebei 31 dagen, en februari maar 28. Of 29 in het schrikkeljaar.
Lieke is jarig op 29 februari, dus maar 1 keer in de vier jaar.
Omdat 29 februari maar 1 keer per 4 jaar bestaat wordt het gezien als een bijzondere dag. Mensen die jarig zijn op deze dag kunnen daardoor ook maar 1 keer per 4 jaar hun verjaardag vieren op hun échte verjaardag.
Maar de berekening rondom schrikkeljaren is nog iets ingewikkelder. Omdat we zelfs met schrikkeljaren nog niet perfect lopen met hoe de aarde om de zon draait, zijn eeuwjaren de enige uitzondering op het schrikkeljaar. Dus 1900 en 2100 zijn geen schrikkeljaar. Maar ook hier is weer een uitzondering: als de eeuw door 400 te delen is wordt het wél weer een schrikkeljaar, zoals het jaar 2000.
Schrikkelsecondes
Een dag duurt 24 uur omdat dat is hoelang het duurt voordat de aarde om haar eigen as draait. Omdat dit ook niet altijd precies 24 uur is, bestaat er ook een ‘schrikkelseconde.’ Die wordt af en toe aan een jaar toegevoegd, op 31 december of 30 juni. De laatste was in 2016.
Een kalenderjaar meten we aan de hand van de baan van de aarde rond de zon. Dat is ongeveer 365 dagen en 6 uur.
De baan van de aarde rond de zon bepaald onder andere wanneer onze seizoenen zijn. Vroeger klopten kalenders niet altijd, waardoor seizoenen verschoven.
Omdat we de extra 6 uur elk jaar niet kunnen plaatsen, tellen we die op (6 uur x 4 jaar) en plakken eens in de 4 jaar een dag aan het jaar.
De schrikkeldag val op 29 februari, omdat dit voor de Romeinen de laatste maand van het jaar was.
En je weet het!
Anderen het laten weten?
