Waaruit bestaat je pensioen?
Waaruit bestaat je pensioen?
Laatste update: 11-02-2026
Je pensioen bestaat in Nederland uit drie delen. Om te beginnen krijgt iedereen die de AOW-leeftijd bereikt een AOW-uitkering. Verder is er nog een extra pensioen dat je (meestal) opbouwt als je in loondienst werkt. En tot slot is er nog het pensioen dat je zelf bij elkaar spaart of belegt. In dit artikel leggen we uit hoe dit allemaal werkt.
Programma: Kasboekje van Nederland (NTR)
Wat is AOW?
De AOW is eigenlijk een basispensioen dat je krijgt van de overheid als je de AOW-leeftijd bereikt. Als je in Nederland woont of werkt, bouw je het automatisch op.
Het bedrag is gekoppeld aan het netto minimumloon. Als je de AOW-leeftijd bereikt en alleen woont, krijg je 70% van het netto minimumloon. Woon je samen, dan krijg je 50% per persoon. De overheid gaat er namelijk vanuit dat je vaste lasten dan ook samen deelt en daardoor minder geld per persoon nodig hebt. Daarnaast is je AOW-uitkering lager als je een periode in het buitenland hebt gewoond. De AOW heeft niks te maken met je inkomen. Ook als je een topsalaris hebt gehad, ontvang je dus gewoon AOW.
De invoering van de AOW in 1957:
De AOW-uitkering wordt betaald door werkenden en door de algemene geldpot van de overheid. Als je werkt, betaal je via de loonheffing mee aan de AOW. Maar de inkomsten hiervan zijn niet genoeg om alle AOW-uitkeringen te kunnen betalen. Daarom legt de overheid zelf ook extra geld bij uit de algemene belastinginkomsten.
Wie werkt, betaalt dus de AOW van de generatie die op dat moment met pensioen is. Maar door de vergrijzing zijn er steeds minder werkenden en steeds meer gepensioneerden. Daardoor is de AOW die in 1957 is ingevoerd, steeds duurder geworden. Om dat op te lossen besluit de overheid om de AOW-leeftijd te verhogen.
Wil je meer weten over de AOW en waarom de AOW-leeftijd omhooggaat? Bekijk dan dit artikel op onze site.
Wat is werknemerspensioen?
Als je in loondienst werkt, bouw je vaak extra pensioen op. Dit bedrag komt bovenop je AOW-uitkering. Elke maand betalen jij en je werkgever hiervoor een bedrag, vaak aan een pensioenfonds. Jouw bedrag haalt je werkgever van je brutoloon af. Daarnaast legt je werkgever ook nog een bedrag in. Een pensioenfonds belegt een groot deel van dat geld. Beleggen is nodig om het geld te laten groeien, zodat er later genoeg geld is om de pensioenen van te betalen. Geld wordt namelijk elk jaar wat minder waard door inflatie.
Wat als je zzp’er bent?
Als je zzp’er (Zelfstandige Zonder Personeel) bent, bouw je niet automatisch aanvullend pensioen op. Wel zijn er gezamenlijke pensioenregelingen speciaal voor zzp’ers, waarbij je je kan aansluiten.
In het bestaande/oude pensioenstelsel leek het alsof je pensioen een vaststaand bedrag was. Volgens de regels moesten pensioenfondsen genoeg geld hebben om de pensioenen van nu en de verre toekomst te kunnen betalen. En als de rente laag was, moesten ze zelfs nog meer geld hebben.
Toen een aantal jaar geleden de beleggingsresultaten heel goed waren, hadden de fondsen meer geld dan ooit. Maar er was op hetzelfde moment ook een hele lage rente. Daardoor hadden de fondsen alsnog veel extra geld nodig om aan de regels te voldoen. Dat leverde een gekke situatie op, want de pensioenen konden daardoor niet worden verhoogd terwijl er dus wel veel geld was. Dit was niet langer uit te leggen.
Het is een van de redenen dat er op 1 juli 2023 een nieuwe pensioenwet is ingegaan, na jarenlange onderhandelingen tussen betrokken partijen. In het nieuwe pensioenstelsel staan de pensioenen niet vast en wordt die indruk ook niet gewekt. Daardoor hoeven pensioenfondsen minder grote geldreserves te hebben en gaan de pensioenen meer meebewegen met de economie.
Je pensioen wordt steeds minder risicovol belegd wanneer je ouder wordt. Jongeren hebben meer tijd tot hun pensioen ingaat, waardoor hun beleggingen juist wat risicovoller kunnen zijn.
In het nieuwe stelsel neemt de kans dat de pensioenen mee kunnen groeien met inflatie toe. Maar het kan ook zijn dat er jaren zijn waarin de pensioenen dalen. Er zijn wel beschermingsmaatregelen om dit te voorkomen, vooral voor gepensioneerden die al pensioen ontvangen. Pensioenfondsen hebben tot 2028 de tijd om over te stappen naar de nieuwe regels.
Hoe kan je je pensioen zelf aanvullen?
Je kan je pensioen ook zelf verder aanvullen. Bijvoorbeeld via lijfrentes of bankspaarrekeningen. Je geeft dan één keer (of regelmatig) een bedrag aan een verzekeringsmaatschappij of bank. Het geld dat je daarmee verzamelt, krijg je (vaak) maandelijks van hen uitgekeerd als je met pensioen gaat.
Maar er zijn ook andere manieren om je pensioen aan te vullen. Bijvoorbeeld door zelf te sparen. Je zet dan elke maand wat geld op een spaarrekening voor wanneer je met pensioen gaat. Of je belegt een deel van je geld in de hoop dat het uiteindelijk meer waard wordt.
Je kan daarnaast ook langer doorwerken om een grotere pensioenpot te sparen. Of kijken hoe je je maandelijkse lasten kan verlagen om zo maandelijks meer van je pensioenuitkering over te houden. Op de site wijzeringeldzaken.nl lees je meer over de manieren waarop je je pensioen kan aanvullen.
Kasboekje van Nederland
Hoe regelen Nederlanders hun geldzaken en hoe is dat in de afgelopen eeuw veranderd? Dat onderzoeken de wetenschappers van het Kasboekje van Nederland.
In het kort:
Je pensioen bestaat in Nederland uit drie delen. Als je de AOW-leeftijd bereikt, krijg je een AOW-uitkering.
Wie werkt, betaalt de AOW van de generatie die op dat moment met pensioen is. Maar door de vergrijzing zijn er steeds minder werkenden en steeds meer gepensioneerden. Daardoor is de AOW steeds duurder geworden. Om dat op te lossen gaat de AOW-leeftijd omhoog.
Als je in loondienst werkt, bouw je vaak extra pensioen op. Dit bedrag komt bovenop je AOW-uitkering.
In 2023 is er na jarenlange onderhandelingen een nieuwe pensioenwet ingegaan. In het nieuwe stelsel beweegt je pensioen meer mee met de economie.
Daarnaast kan je je pensioen zelf nog aanvullen, bijvoorbeeld te sparen of beleggen.
Geraadpleegde bronnen
En je weet het!
Anderen het laten weten?