Wat doen schokkende beelden met je?
Presentator
Shara studeerde Politicologie aan de UvA. Voor NPO Kennis doet ze research voor de explainers en presenteert ze. Daarnaast is ze redacteur bij Net in Nederland. Het liefst houdt ze zich bezig met maatschappelijke kwesties, met name met de vraag: hoe kunnen we als individu en samenleving bijdragen aan een betere wereld?
Shara Gaffaf
Als je schokkende beelden voorbij ziet komen, gaat je stress-systeem aan. Daardoor gaat je hart sneller kloppen, begin je te zweten en krijg je een onrustig gevoel. Hoe heftig je reageert, verschilt per persoon. Zo is de een er gevoeliger voor dan de ander. Maar ook traumatische ervaringen uit het verleden hebben invloed.
Gelukkig heeft je lichaam ook een remsysteem, die ervoor zorgt dat je niet direct een hoekje induikt. Dit systeem helpt om je emoties onder controle te houden en anders naar de situatie te kijken. Daardoor voel je misschien meer medeleven of krijg je de motivatie om te helpen.
Schokkende beelden kunnen je ook overweldigen en bang maken, waardoor het lastiger wordt om in te schatten wat nou echt gevaarlijk is. Zo kan je bijvoorbeeld bang zijn om dood te gaan door een terroristische aanslag, terwijl die kans in werkelijkheid heel klein is.
Verder maakt het ook uit hoe vaak je schokkende beelden ziet. Mensen die continu heftige beelden moeten bekijken, zoals journalisten, kunnen bijvoorbeeld PTSS-klachten krijgen. Voorbeelden daarvan zijn herbelevingen van de gebeurtenissen, nachtmerries en voortdurende spanning.
Als je de schokkende of nare beelden niet per se hoeft te kijken, kan het alsnog moeilijk zijn om weg te kijken. Er speelt dan vaak een vreemde spanning. Je voelt nieuwsgierigheid en een drang om te kijken, maar tegelijkertijd wil je ook wegkijken. Dit noemen we ‘morbid curiosity’. Wetenschappers denken dat het komt doordat je hersenen willen leren over gevaar. Zo kan je later beter reageren als er iets soortgelijks gebeurt. Daarnaast zorgen ook de spanning en sensatie zelf ervoor dat we blijven kijken.
Merk je dat je erg onrustig wordt van de beelden en moeite hebt met ontspannen? Swipe dan even weg, zet je tv uit of ga even iets anders doen. Hoe je goed kan ontspannen, ontdek je in dit verhaal.