studeerpil
Helpt een pil bij het studeren?

Rolletjes Dextro, een blikje energiedrank en bakken koffie zijn niet voor iedereen genoeg om lange dagen te kunnen blokken voor een tentamen. Sommige studenten gebruiken daarom studeerpillen om zich beter te kunnen concentreren. Wat voor pillen zijn dit? Werken ze wel? En zijn er ook risico’s als je ze gebruikt?

1

Waarom nemen studenten een pilletje bij het studeren?

Door studiedruk, prestatiedrang, sociale media en omdat drugsgebruik steeds normaler wordt, nemen jongvolwassenen waarschijnlijk sneller een pilletje. Neem de studiedruk. Van een tentamen kan veel afhangen. Je moet bijvoorbeeld in het eerste jaar genoeg vakken halen om de studie te blijven volgen. Ook willen veel studenten hun studie zo snel mogelijk afronden. Langer studeren is door het leenstelsel namelijk wel erg duur geworden.

Dan is er ook nog druk vanuit de arbeidsmarkt door veeleisende werkgevers, die naast goede cijfers ook een vol CV verwachten. Verder zijn we door sociale media sneller afgeleid en zijn we minder gewend om langere teksten te lezen. Met andere woorden, studenten (en scholieren) willen hun tijd optimaal gebruiken zonder steeds afgeleid te worden, en gebruiken daarom vaker pilletjes om zich beter te kunnen concentreren.

"Over Nederland denken we vaak dat je je kop beter niet boven het maaiveld kunt uitsteken. Maar voor onze generatie geldt dat al lang niet meer." De hele aflevering zien? Kijk op NPO Start

2

Welke middelen gebruiken studenten?

Studenten gebruiken vaak amfetaminen of pillen die hieraan verwant zijn. Adderall, modafinil, Ritalin en zelfs speed worden ingezet als breindoping. Verschillende middelen, maar de werking is vergelijkbaar. Ze geven vaak een gevoel van ‘plezier’, waardoor een saaie taak ineens een stuk minder erg lijkt. Of ze werken oppeppend: je voelt je minder moe.

ritalin
Ritalin wordt het vaakst gebruikt als smartdrug. Volgens het Instituut Verantwoord Medicijngebruik (IVM) gebruikt 1 op de 4 studenten Ritalin zonder dat ze hier een recept voor hebben.

Er zijn ook alternatieven voor deze medicijnen en drugs, zoals de ‘studeerpil’ of ‘braincaps’.  Deze kan je gewoon online of bij de drogist kopen. Ze zijn zelfs verkrijgbaar bij sommige universiteiten. Deze ‘natuurlijke’ pillen bestaan vaak uit cafeïne, kruiden en vitaminen.

3

Helpen al die studeerpillen ook echt?

Dat kunnen we nog niet met zekerheid zeggen. Bij de medicijnen en drugs is vooral gekeken of de pillen werken bij mensen die ze om medische redenen nodig hebben. Maar er is weinig onderzoek naar de effecten in andere gevallen. Wel is er een onderzoek naar Ritalin waaruit blijkt dat het effect voor iedereen verschilt. Voor sommigen verbetert Ritalin inderdaad de concentratie. Toch blijkt het niet voor iedereen te werken. Sterker nog: het kan ook leiden tot het tegenovergestelde effect. Je kunt er druk van worden en zin krijgen om te praten en leuke dingen te doen.

Concentreer je je beter door modafinil?

BNN - Start! 6 sep 2015

00:00

00:00

En hoe zit het met de ‘natuurlijke’ pillen? Volgens de makers zijn de effecten wetenschappelijk bewezen. Toch zeggen wetenschappers dat ze weinig vertrouwen hebben in de werking. Volgens hen is van alle stoffen die erin zitten alleen de werking van cafeïne bewezen. Cafeïne kan inderdaad zorgen voor een betere concentratie, extra energie en minder vermoeidheid. Van andere stoffen, zoals rozewortel (Rhodiola rosea), is de werking niet wetenschappelijk bewezen.

studenten
Het nemen van 4 studeerpillen – meestal de maximale hoeveelheid per dag - zou je kunnen vergelijken met het drinken van 3 tot 6 koppen koffie.

Maar hoe kan het dan dat studenten toch zeggen dat de pillen hun concentratie verbeteren? Dat komt volgens onderzoekers door het placebo-effect. Omdat gebruikers verwachten dat de pillen helpen, helpen de pillen ook. Laat dit ze maar niet horen, want een placebo werkt alleen als je niet weet dat je een placebo gebruikt.

In het programma Kassa bekijken onderzoekers de ingrediënten van 'braincaps'. Zij zetten grote vraagtekens bij deze studiepillen. 

4

Zijn er risico’s bij gebruik?

Ja, die zijn er, met name bij de medicijnen en drugs. Volwassenen hebben vaker last van bijwerkingen dan kinderen. Elke pil heeft zijn eigen bijwerkingen. Enkele klachten die er vaak tussen staan zijn hoofdpijn, verminderde eetlust, rusteloosheid, slapeloosheid, hartkloppingen, stemmingswisselingen, misselijkheid en paniekaanvallen.

Neem bijvoorbeeld Ritalin. Dit middel werkt minder goed bij volwassenen, en ze krijgen ook nog eens sneller last van bijwerkingen. Bij jarenlang gebruik kan het zelfs leiden tot een burn-out, omdat je steeds ‘aan’ staat en je je lichaam te weinig rust geeft. Na een tijdje kan je er ook aan gewend raken en er afhankelijk van worden. Je hebt dan steeds meer nodig om het gewenste effect te krijgen. Of je hebt het idee dat je niet goed presteert als je het niet gebruikt. Psychiaters schrijven het medicijn vooral voor bij ADHD, maar zelfs dan alleen onder bepaalde voorwaarden.

Bastiaan laat in een aflevering van Drugslab zien hoe makkelijk het is om aan Ritalin te komen in universiteitsbibliotheken.

De ‘natuurlijke’ pillen hebben minder risico’s. Al moet je wel letten op de hoeveelheid cafeïne. Soms ga je met vier pillen al over de dagelijkse maximale hoeveelheid cafeïne heen. Je kan daardoor gaan beven, je rusteloos voelen of hartkloppingen krijgen. Verder zit er vaak meer vitamine B6 in dan aanbevolen. Een chronisch teveel aan deze vitamine kan leiden tot problemen met het zenuwstelsel. Bovendien kan je ook van deze pillen afhankelijk worden.

5

Hoe kan je zonder pillen beter studeren?

Als je je goed wil concentreren, maar liever geen pilletje gebruikt, zijn er ook andere oplossingen. Zo is voldoende slaap belangrijk. Als je slaapt verplaatsen je hersenen alle informatie die je in de loop van de dag hebt geleerd naar je langetermijngeheugen. Bovendien zorgt goed slapen ervoor dat je je beter kan concentreren. Uit een onderzoek van de Universiteit Leiden blijkt dat studenten met een chronisch slaaptekort gemiddeld 0,5 punt lager scoren op tentamens dan andere studenten.

Ook sporten kan helpen. Sporten maakt je niet alleen alerter en gemotiveerder, maar laat ook de hippocampus groeien. Dit is een hersengebied dat een belangrijke rol speelt bij de opslag van informatie in het geheugen. Deze groei vindt vooral plaats bij sporten waar je hartslag van omhoog gaat en je goed van gaat zweten, zoals fietsen of hardlopen. Maar ook ander soort sporten kunnen je helpen: yoga kan bijvoorbeeld zorgen voor minder stress.

yoga

Verder kan je jezelf trainen om minder snel afgeleid te raken. Bijvoorbeeld door een goede planning te maken en notificaties op je mobiel uit te zetten. Op tijd beginnen met leren kan natuurlijk ook geen kwaad. Dit klinkt misschien niet erg leuk en kost wat moeite, maar het helpt wel.

In het kort

  • Studiedruk, prestatiedrang, sociale media en de normalisering van drugsgebruik lijken allemaal mee te spelen in het gebruik van ‘studeerpillen’.

  • Studenten gebruiken middelen zoals Adderall, modafinil, Ritalin en zelfs speed. Er zijn ook 'natuurlijke' alternatieven, deze pillen bestaan vooral uit cafeïne, kruiden en vitaminen.

  • Medicijnen of drugs verhogen voor sommigen de concentratie, maar voor anderen juist niet. In ‘natuurlijke’ pillen hebben wetenschappers weinig vertrouwen, volgens hen is cafeïne de enige werkzame stof.

  • Vooral bij medicijnen en drugs kan je last krijgen van bijwerkingen, zoals hoofdpijn, verminderde eetlust en hartkloppingen. Bij ‘natuurlijke’ pillen moet je vooral opletten dat je niet te veel cafeïne of vitamine B6 binnenkrijgt.

  • Als je je goed wil concentreren kunnen voldoende slaap, sporten en een gezonde voeding je een heel eind op weg helpen.

En je weet het!

Anderen het laten weten?

auteur

Door Evelien Schreurs

Redacteur

Ook interessant

om te weten