Wat doet een vakbond?

... en je weet het

Laatste update: 28-10-2024

Een vakbond klinkt misschien als iets van vroeger. Maar dat je nu vakantiegeld of verlof krijgt, heb je mede te danken aan vakbonden.

Vakbonden ontstaan eind 19e eeuw om voor werknemers op te komen. Arbeiders maken vaak lange dagen in slechte omstandigheden voor weinig loon.

HistoclipsNTR

Arbeiders beseffen dat ze daar samen iets aan kunnen veranderen.

De StrijdBNNVARA

De eerste 'moderne' vakbond in Nederland ontstaat in 1894.

Langzaamaan ontstaan er grote landelijke vakbewegingen en sluiten meer mensen zich aan. Er ontstaat een harde strijd voor meer rechten voor de arbeiders tussen werkgevers, politiek en arbeiders.

De StrijdBNNVARA

Als gesprekken niet helpen, is staken soms de enige optie.

In de jaren 1920 vinden de meeste stakingen plaats in Nederland: gemiddeld meer dan 1 per dag. Het recordjaar is 1919. In dat jaar zijn er maar liefst 649 stakingen. Veel werknemers staken in die tijd omdat ze hun arbeidsvoorwaarden willen verbeteren, bijvoorbeeld met een 8-urige werkdag.

In de loop van de 20ste eeuw krijgen vakbonden een vaste plek aan de onderhandelingstafel en komt er ook in de politiek meer aandacht voor arbeiders. Al is lang niet iedereen lid van een vakbond: veel hoger dan zo'n 40% is het nooit geweest.

Hoe proberen vakbonden hun doelen te bereiken?

Een belangrijke manier is onderhandelen om betere arbeidsvoorwaarden te krijgen.

Ze praten bijvoorbeeld met werkgevers over salaris, ouderschapsverlof, pensioen, werktijden, vakantiedagen en veiligheid op de werkvloer. De afspraken staan in een cao: een collectieve arbeidersovereenkomst. Als je lid bent van een vakbond, kun je meepraten over het cao. Ook kan je hulp of advies krijgen, bijvoorbeeld bij een conflict met je baas.

Ook pleiten ze voor eerlijke wetten, mede daarom hebben we: