Hoe verspreiden virussen zich?

In samenwerking met:

Summerschool

BNNVARA

Laatste update: 15-04-2026

Op de wereld zijn er extreem veel virussen. Naar schatting zijn er 10 nonillion verschillende types. Dat is een 10 met maar liefst 30 nullen.

Bekende virussen zijn:

Hiv
Hepatitis
Corona (COVID-19)
Influenza (griep)
HPV
Rabies
Ebola
Knokkelkoorts

SummerschoolBNNVARA

Een gezond mens draagt gemiddeld 380 biljoen virussen met zich mee.

Volgens professor Levi zijn er van alle virussen naar schatting 200 types ziekmakend voor mensen.

De rest van de virussen vallen vooral bacteriën aan en zorgen zo voor balans in de natuur. Eigenlijk zijn de meeste virussen dus vooral héél nuttig.

SummerschoolBNNVARA

Stel, je wordt gepakt door één van de virussen die het wél op mensen heeft gemunt, dan neemt die in rap tempo je lichaam over.

Voordat je klachten krijgt, bijvoorbeeld van het verkoudheidsvirus, kun je het virus al overdragen aan andere mensen.

Je bent dus al vroeg besmettelijk.

Hoe vaak per jaar ben jij ziek?

Ieder virus verspreidt zich op een eigen manier. Bij veel virussen gaat dat via de lucht. De virussen in jouw mond en keel kunnen zich verpakken in hele kleine druppeltjes water. Als je hoest of niest, kunnen die druppeltjes tot wel 10 meter ver komen.

Die druppels kunnen op je handen of oppervlakken terechtkomen. Iedereen kan daarna besmet raken.

Bijvoorbeeld als je iemand een hand geeft of als je een besmette deurknop aanraakt.

Virussen kunnen zich ook verspreiden via:

Besmet voedsel of water (zoals bij: norovirus en hepatitis A)
Lichamelijk seksueel contact (zoals bij: hepatitis B, hiv en genitale wratten)
Wondje of bloedcontact (zoals bij: hepatitis B, hepatitis C en hiv)
Insectenbeten, bijvoorbeeld van muggen (zoals bij: knokkelkoorts)

Sommige virussen verspreiden zich makkelijker in de winter.

Denk bijvoorbeeld aan verkoudheidsvirussen of corona.

Mensen zitten in de winter dichter op elkaar en vaak in slecht geventileerde ruimtes, zoals de bus of trein. Virussen verspreiden zich dan makkelijker. Daarnaast bevat koude lucht minder vocht dan warme lucht. In koele droge lucht verdampen de uitgeademde waterdruppels. Daardoor worden ze klein genoeg om lang rond te zweven en iemand anders makkelijker te besmetten.