1/15

Waar komen mondkapjes vandaan?

Ook interessant om te weten

... en je weet het

Twee legerartsen binden mondkapjes om in 1941Waar komen mondkapjes vandaan?
Twee vrouwen lopen met medisch mond-neusmasker op straat. De ene vrouw veegt een pluk haar achter het oor van de ander en ze hebben shoptassen bij zich

Tijdens corona waren mondkapjes niet meer uit het straatbeeld weg te denken. En sindsdien zie je ze af en toe nog steeds. Maar waar komen mondkapjes eigenlijk vandaan en waarom gebruiken we ze?

Een man schuurt een tafel met een beschermende koptelefoon, bril en stof-mondkap op.

Mondkapjes om bijvoorbeeld je luchtwegen tegen stof te beschermen worden al duizenden jaren gebruikt.

De Romeinen maakten al mondkapjes van dierenhuiden om mijnwerkers tegen stof te beschermen.

Illustratie van pestdokter met snavelmasker Altzenbach

Maar mondkapjes tegen ziekten kwamen pas in de 17e eeuw. 'Pestdokters' droegen toen een gewaad met een snavelmasker om patiënten van de builenpest te behandelen. De karakteristieke snavel van deze outfit werkte als een soort mondkapje.

Die snavel was namelijk gevuld met kruiden die je tegen de pest zouden moeten beschermen.

Schilderij van wagen die pest slachtoffer opruimt

Deze mondkap had alleen niet heel veel zin.

De pest werd namelijk niet overgedragen door giftige lucht maar door vlooienbeten en contact met het lichaamsvocht van besmette patiënten. Daar beschermde het masker niet tegen. 

Mondkapjes_Venetië

Daarom zien we dit masker tegenwoordig vooral bij kostuums. Zoals tijdens het gemaskerde carnaval in Venetië.

Het eerste medische mondkapje

Aan het begin van de 20 eeuw ontwikkelde de Chinese arts Wu Lien-teh het eerste echt werkende medische mondkapje.  

In de 19e eeuw werd in Europa ontdekt dat ziektes werden veroorzaakt door bacteriën en virussen. Daarom ontwikkelde de in Cambridge opgeleide arts Wu een nieuw masker tijdens de longpestepidemie in Mantsjoerije (1910-1911). Met deze medische mondkapjes waren artsen wel beschermd als ze pestpatiënten moesten behandelen. 

Een zwart wit foto van een operatiekamer waar een deel van de artsen een doek om hun mond gebonden heeftUniversity of Washington

Omdat dit mondkapje wel werkte werd het door steeds meer medisch personeel gebruikt. In Europa werd Wu’s ontdekking bijvoorbeeld op grote schaal toegepast tijdens de Spaanse Griep (1918-1919).

Zwart wit foto van een operatiekamer waar het personeel mondkapjes draagt IWM

Vanaf de jaren 1920 werden mondkapjes zelfs verplicht in operatiekamers. 

De mondkapjes van vandaag zijn nog steeds gebaseerd op het ontwerp van Wu.

Mondkapjes_Plicht

Tegenwoordig worden mondkapjes niet meer alleen door artsen gedragen. Zo was het tijdens de coronapandemie op bepaalde openbare plekken voor iedereen verplicht, om zo verspreiding van Covid-19 tegen te gaan.

Maar waarom is het tijdens zo'n pandemie zo belangrijk om ze te dragen?

Man hoest in zijn vuist

Mondkapjes beschermen de drager voor besmetting van een ziekte en maken vooral de kans kleiner dat jij anderen besmet.

Dit zag je ook terug in de coronacijfers. In landen met mondkapjes als coronamaatregel werden minder mensen ziek. 

Foto door treinraam naar binnen waar vrouwen met mondkapje op in zitten. ANP

Met het dragen van een masker laat je zien dat je de gezondheid van anderen belangrijk vindt.

Ze worden nog steeds gedragen door mensen tijdens een griepgolf of bijvoorbeeld in het openbaar vervoer. 

Twee legerartsen binden mondkapjes om in 1941

Waar komen mondkapjes vandaan?

Wat is een pandemie?

Serie

Samenleving

man in het ziekenhuis tijdens corona pandemie

Hoe preuts was men door de eeuwen heen?

Story

Cultuur

Phil Bloom leest naakt de krant op een sofa. De krant bedekt haar bovenlichaam.

Wat doet eenzaamheid met je gezondheid?

Story

Gezondheid

een persoon alleen in een bar

Wat doet een lockdown met je mentale gezondheid?

Story

Samenleving

1Eenzaamheid_Opening

Wil je nog meer?

Blijf op de hoogte met de wekelijkse nieuwsbrief

Volg ons op social