1/13

Wat zijn oorlogsmisdaden?

Ook interessant om te weten

... en je weet het

een man huilt bij het lichaam van een bekendeWat zijn oorlogsmisdaden?Let op: schokkende beelden
een man loopt in het puin na een bombardementAFP

Het klinkt misschien gek, maar ook in een oorlog of gewapend conflict zijn er regels. Alle landen in de wereld hebben daar samen afspraken over gemaakt. 

Als personen de wetten en regels over oorlogen ernstig schenden, noemen we dat oorlogsmisdaden. De daarvoor is oorlogsmisdrijven. 

Voorbeelden van oorlogsmisdaden zijn:

  • Met opzet burgers of gevangenen doden

  • Verboden wapens gebruiken, zoals giftig gas

  • Burgers

  • Verkrachtingen

  • Plunderen van een stad of plaats

  • Gijzelaars nemen

Rusland wordt beschuldigd van massamoord op Oekraïense burgers, een oorlogsmisdaad.

ondertekening van het eerste Verdrag van Genève

De basis voor het oorlogsrecht ontstaat met het eerste Verdrag van Genève in 1864. Daarna volgen er meer verdragen. De belangrijkste komen in 1949 en 1977. 

In de verdragen staan bijvoorbeeld regels over het beschermen van gewonde militairen, krijgsgevangenen en burgers.

burgers worden geholpen in een ziekenhuisEPA

Het oorlogsrecht beschermt iedereen die niet (meer) meevecht in een oorlog of gewapend conflict. Denk bijvoorbeeld aan burgers en hulpverleners. Je mag ze niet expres aanvallen. 

En je mag ook geen gebouwen verwoesten die nodig zijn om te overleven. Zoals een ziekenhuis of drinkwaterinstallatie.

een soldaat met een geweer op z'n rugANP

Geweld mag je alleen gebruiken als het 'militair noodzakelijk' is, bijvoorbeeld om de tegenpartij uit te schakelen. Je mag nooit meer geweld gebruiken dan nodig.

Zo mag je bijvoorbeeld niet een militair doden die zich al heeft overgegeven, omdat deze persoon geen directe dreiging meer vormt.

JournaalNOS

In 2020 blijkt dat Australische militairen krijgsgevangenen hebben vermoord in Uruzgan, Afghanistan.

Wat wel en niet mag is soms grijs gebied.

Je kan er namelijk over discussiëren wanneer iets echt 'militair noodzakelijk' is.

Ook de situatie kan verschil maken. Zo mag je geen burgerobjecten aanvallen, zoals een school. Maar als die school leegstaat en als militaire basis wordt gebruikt, kan het een ander verhaal zijn. Je moet er in ieder geval alles aan doen om ervoor te zorgen dat er zo min mogelijk burgerslachtoffers vallen. Bijvoorbeeld door burgers te waarschuwen voor een aanval en geen tanks bij een ziekenhuis neer te zetten.

mosterdgas

Sommige wapens mag je nooit gebruiken. Het gaat dan vaak om wapens die veel onschuldige slachtoffers kunnen maken en geen onderscheid kunnen maken tussen burgers en militairen. Bijvoorbeeld  of chemische wapens, zoals gifgas.

In Syrië is onderzoek gedaan naar het gebruik van gifgas door het Syrische leger:

rechters van het Internationaal StrafhofANP

Landen kunnen verdachten van oorlogsmisdrijven zelf berechten. Ook andere landen zijn verplicht dat te doen, bijvoorbeeld als een verdachte op hun grondgebied is.

Ook het Internationaal Strafhof kan mensen berechten. Al lukt dat lang niet altijd. Het Internationaal Gerechtshof kan landen berechten.

een man huilt bij het lichaam van een bekende

Wat zijn oorlogsmisdaden?

Wat is het Internationaal Strafhof?

Story

Politiek

rechtbank Internationaal Strafhof tijdens zitting in Den Haag

Wat is genocide?

Story

Samenleving

een vrouw in tranen bij een graf van de genocide in Srebrenica

Wat doet het Rode Kruis?

Story

Samenleving

een Rode Kruis-medewerker is een baby aan het voeden

Wat is de VN?

Story

Politiek

een blauwhelm bij de vlag van de verenigde naties

Wil je nog meer?

Blijf op de hoogte met de wekelijkse nieuwsbrief

Volg ons op social