Waarom zijn de wachtlijsten in de ggz zo lang?

In samenwerking met:

VPRO Tegenlicht

VPRO

Laatste update: 30-05-2024

Maandenlang wachten op hulp voor je psychische problemen. Dit is in Nederland helaas geen unieke situatie.

Er staan naar schatting bijna 80.000 mensen op wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg (ggz). Bij de ggz kan je behandeld worden voor verschillende psychische klachten, zoals een angststoornis of depressie.

TegenlichtVPRO

Rosan staat 2 jaar op de wachtlijst.

Zorgaanbieders en verzekeraars hebben afgesproken dat je niet langer dan 14 weken op de wachtlijst mag staan, maar dit maximum wordt vaak overschreden. Zo wacht je met persoonlijkheidsproblematiek gemiddeld bijna 25 weken.

De wachtlijsten hebben verschillende oorzaken:

Gebrek aan personeel en te weinig bedden
Slechte samenwerking tussen organisaties en instellingen
Gebrek aan passende zorg
Eindeloze administratie
Te weinig geld

TegenlichtVPRO

Psycholoog David van den Berg legt uit wat er mis gaat.

Vooral als je complexe psychische klachten hebt sta je langer op de wachtlijst. Dat komt omdat 'complexe zorg' duurder is en langer duurt.

Met het budget dat ggz-instellingen krijgen van de zorgverzekering is het aantrekkelijker om mensen met 'relatief' makkelijke zorg te behandelen. Anders is het budget te snel op.

Mensen met 'complexe' problemen komen hierdoor nog meer in de knel. De kans is groot dat hun problemen tijdens het wachten verergeren en de behandelingsduur toeneemt.

TegenlichtVPRO

“Zolang ik niet geholpen word blijven bepaalde gedachtes hangen.”

TegenlichtVPRO

Zorgboerderij BijBram gooit het daarom over een andere boeg. Hier is plek voor mensen die nergens terecht kunnen, waar labels en regels niet leidend zijn maar mensen.

Het voorkomen van psychische klachten is ook een goed middel om de wachtlijsten te beperken.

Dat kan door eerder in te grijpen bij problemen en mensen sneller te ondersteunen.

TegenlichtVPRO

Als een schuldhulpverlener je bijvoorbeeld op tijd helpt met je schulden, kan dit psychische klachten voorkomen.

Ook kunnen we de vraag naar psychische zorg verminderen als we ‘gekkigheid’ meer zouden accepteren volgens psychiater Floortje Scheepers. “Je wordt niet geaccepteerd als je te veel afwijkt."

Willen we de lange wachtlijsten laten verdwijnen dan is het dus belangrijk dat we de bureaucratie en regels in de zorg verminderen, beter samenwerken en meer inzetten op het voorkomen van psychische klachten.

Zodat je niet meer onnodig lang hoeft te wachten op psychische zorg.

Waarom zijn de wachtlijsten in de ggz zo lang?