1/16

Waar komen piratenzenders vandaan?

Ook interessant om te weten

... en je weet het

Een radiopiraat uit de jaren 80 spreekt in de microfoon en heeft een koptelefoon op.
Waar komen piratenzenders vandaan?
Een foto van een ouderwetse radio in een schuur van een boerderijNPO Doc: Tik van de meule (Human)

Een torenhoge zendmast op een geheime locatie, een dikke studio in de en Nederlandse meezingers 'oerendhard' de in. 

Dat is de wereld van piratenzenders: radiozenders die illegaal gebruik maken van een .

“Je wil gewoon muziek horen en met elkaar ouwehoeren en wat drinken.”

Een zwart-witfoto van een zendamateur uit de jaren 30 die op zolder aan zijn zelfgemaakte radioapparatuur sleutelt.Spaarnestad/Nationaal Archief

Al voor de Tweede Wereldoorlog zijn er wat geheime zenders. Maar de doorbraak komt pas echt na de oorlog. 

In alle delen van Nederland poppen piratenzenders op. Onder andere omdat zelf een zender opzetten makkelijker en goedkoper wordt.

Een zwart-witfoto van het schip van radio Veronica op zee. Op het schip staat in grote letters 'Veronica'. Spaarnestad/Nationaal Archief

Sommige zenders nemen de piratennaam wel heel letterlijk: ze gaan de zee op. 

Door te zenden vanaf schepen in omzeilen ze de regels. Hier zijn ze dus niet illegaal.

Vooral jongeren zijn fan. Je hoort er pop en rock, wat officiële zenders weinig draaien.

Achter het nieuws (VARA)

De politiek is minder enthousiast en verbiedt uitzenden vanaf zee in 1974. 

De zeepiraten verdwijnen uit de golven. Maar op het land duiken in die jaren juist meer piraten op. De illegaliteit maakt het voor velen juist spannend.

Dit is de middagEO

“Het is avontuur en brengt leven in de brouwerij.”

Zanger Jannes geeft een optreden voor een publiek.ANP

Zeepiraten zonden vooral popmuziek uit voor het hele land. Maar de meeste landpiraten richten zich op hun eigen streek. En ze draaien vaak oude Nederlandstalige meezingers, Duitse en . Daarom staat dit nu bekend als ‘piratenmuziek’.

Op1WNL

Ze draaien van alles: “Van rock-'n-roll tot Kleine kokette Katinka.”

Een oude korrelige foto van een radar in de auto van de controledienst die piratenzenders opspoort. Achter het nieuws (VARA)

Maar illegaal blijft het wel. En de overheid controleert daar ook op.

Want het kan leiden tot storingen op frequenties van radio, telefoon en soms zelfs in de communicatie van hulpdiensten en vliegtuigen. Bovendien betalen legale zenders flink voor hun FM-frequenties, dus het is niet heel eerlijk.

Een zwart-witfoto van twee radiopiraten die radio maken. Zij zit op de voorgrond en leest iets voor in de microfoon. Hij is op de achtergrond door lp-platen aan het zoeken.Anefo/Nationaal Archief

Na de jaren 80 zijn er steeds minder illegale piraten in de lucht. Controles worden strenger en boetes hoger. 

Bovendien komen er steeds meer alternatieven. Zoals meer legale regionale zenders die aandacht hebben voor de streek.

Een foto van een elpee-plaat die aan het draaien is.NPO Doc: Tik van de meule (Human)

Later kan je door de opkomst van het internet ook zelf makkelijk én legaal een piratengeluid laten horen. 

Al zijn er ook nog altijd illegale zenders. Vooral op het platteland in het noorden en oosten van het land.

Word je betrapt, dan ben je alle apparatuur kwijt en krijg je een boete. Soms moet je zelfs de cel in:

Radio Moonlight/Op1 (WNL)

Piratenzenders draaien nog altijd muziek die je op de grote zenders niet hoort, praten vaak in dialect en hebben een hechte band met de streek. Daarom blijft het geliefd bij veel mensen.

Een radiopiraat uit de jaren 80 spreekt in de microfoon en heeft een koptelefoon op.

Waar komen piratenzenders vandaan?

Hoe zag rock-'n-roll eruit in Nederland?

Artikel

Cultuur

dansende mensen bij een Rock & Roll-Kampioenschap

Hoe kan muziek herinneringen ophalen?

Video

Vrije tijd

Ouder vrouw luistert naar muziek.

Hoe verovert de radio de Nederlandse huiskamers?

Artikel

Geschiedenis

radio_luisterenfamilie

Hoe werd rappen in het Nederlands populair?

Artikel

Cultuur

Ronnie Flex

Wil je nog meer?

Blijf op de hoogte met de wekelijkse nieuwsbrief

Volg ons op social