1/15

Wat mag de politie?

Ook interessant om te weten

... en je weet het

oppakken_politieWat mag de politie?
Een politieagent staat op straat iemand te bevragen.ANP

Een huis doorzoeken of geweld gebruiken; de politie mag dingen doen die wij niet mogen. Dit noem je bevoegdheden.

De politie heeft deze bevoegdheden nodig om haar taak te kunnen doen: ervoor zorgen dat mensen zich aan de wet houden en om mensen te helpen en veilig te houden.

De politie heeft onder andere deze bevoegdheden:

  • Mensen

  • Met sirene rijden

  • Harder rijden in het verkeer

  • Een tassencontrole doen

  • Geweld gebruiken

Een man wordt opgepakt door de politie.ANP

Dat betekent niet dat agenten zomaar alles mogen doen. Er zitten strenge regels aan hun bevoegdheden en wanneer ze deze mogen inzetten.

Een man wordt opgepakt door de politie.ANP

Voor sommige bevoegdheden hebben politieagenten zelfs toestemming nodig van de .

Dat geldt vooral wanneer ze een inbreuk moeten doen op iemands privacy, zoals het van iemands telefoon.

Over politiegeweld is veel discussie.

Bijvoorbeeld over hoeveel en wanneer politiegeweld precies nodig is.

Het moet namelijk de-escalerend zijn. Stel je bent bij een vreedzaam protest en de politie beveelt je om het gebied te verlaten. Als je dat niet doet mag de politie geweld gebruiken om je te laten vertrekken. Dit doen ze nadat ze aankondigen dat er geweld gebruikt kan worden om het gebied te ruimen. In dat geval is de politie de eerste die geweld toepast. Dat kan dus de vraag oproepen of dat dan wel de-escalerend is. Politieagenten zijn de enige mensen die geweld, waar nodig, mogen gebruiken. Dat heet een geweldsmonopolie.

Tijdens de studentenprotesten in 2024 vinden mensen dat de politie hard optreedt.

Politieauto staat stil met sirenes aan.ANP

Ook aan het rijden met sirenes zitten regels verbonden.

De moet daar namelijk eerst toestemming voor geven. Dit doen ze alleen als er sprake is van een spoedgeval.

Twee politieagenten arresteren Edwin Wagensveld tijdens een Pegida protestANP

Wanneer je een misdrijf begaat, kan je op heterdaad of buiten heterdaad betrapt worden.

Als je op heterdaad wordt betrapt, mag de politie je gelijk arresteren. Wanneer ze je buiten heterdaad willen oppakken, hebben ze ook eerst toestemming nodig van de .

Een politieagent zit achter zijn computer.ANP

En zo zijn er meer bevoegdheden waarvoor eerst toestemming van de OvJ moet worden gevraagd. Een voorbeeld hiervan is het doorzoeken van iemands huis.

De politie moet goed kunnen uitleggen waarom ze denken dat er dingen gevonden gaan worden in het huis.

Politieagenten doorzoeken een huis.ANP

Die toestemming van de OvJ is heel belangrijk. Als ze die niet hebben en toch iets illegaals aantreffen in je woning, kan dat bewijs onrechtmatig verklaard worden.

De rechter bepaalt dan dat dit bewijs niet tegen jou gebruikt mag worden in de rechtszaal.

Een ME-agent is bekogeld tijdens een demonstratie.ANP

De politie heeft ook verschillende specialistische eenheden, zoals de Mobiele Eenheid (ME).

Deze eenheid is gespecialiseerd in het voorkomen en bestrijden van verstoring van de . Voor de inzet van de ME moet een burgemeester toestemming geven.

De ME heeft speciale middelen om haar taak uit te voeren, zoals het waterkanon. Maar over het gebruik daarvan is ook veel discussie.

Politieagent gaat in gesprek met demonstrant.ANP

De burgemeester roept de ME doorgaans op wanneer er bijvoorbeeld een grote demonstratie gepland staat of een voetbalwedstrijd.

Tijdens zo'n evenement is de ME het eerste aanspreekpunt en begeleiden zij de menigte.

In de kern gaat politiewerk over het helpen van mensen en het beschermen van de maatschappij. Dat kan ook in de vorm van een luisterend oor.

oppakken_politie

Wat mag de politie?

Wat is het demonstratierecht?

Story

Samenleving

demonstrant bij de Feminist March

Wat is etnisch profileren?

Story
Openingsafbeelding_etnischprofileren

Zijn alle burgers gelijk voor de overheid?

Story

Samenleving

header gelijkheid

Wat is milieucriminaliteit?

Story

Samenleving

Twee mannen in uniform buigen over jerycans met chemisch afval in bos

Wil je nog meer?

Blijf op de hoogte met de wekelijkse nieuwsbrief

Volg ons op social