Wat is ouderenmishandeling?

... en je weet het

Laatste update: 25-11-2022

Je oma of opa die bijvoorbeeld geen eten krijgt of mishandeld wordt in het verzorgingstehuis.

Ouderenmishandeling is een verzamelnaam voor vormen van de mishandeling, verwaarlozing en financiële uitbuiting van een ouder persoon.

Eén op de twintig thuiswonende ouderen van 65 jaar en ouder is slachtoffer van ouderenmishandeling.

Zembla: OuderenmishandelingVARA

Mevrouw Snijders zou vaak zijn gevallen, maar haar dochter en kleinkind zijn overtuigd dat ze fysiek is mishandeld.

Vormen van ouderenmishandeling:

Lichamelijke mishandeling (slaan en schoppen)
Psychische mishandeling (uitschelden)
Verwaarlozing (geen eten geven)
Financiële uitbuiting (geld en spullen stelen en het testament wijzigen)
Seksueel misbruik (seksuele handelingen en verkrachting)
Schending van rechten (bezoek weghouden)

De pleger is meestal een (klein)kind of ex-partner van het slachtoffer. Deze slachtoffers zijn vaak afhankelijk van deze naasten omdat ze zelfstandig wonen.

De meest voorkomende vorm van ouderenmishandeling is psychische mishandeling, zoals manipulatie en uitschelden. Maar liefst 4% van de 65-plussers was hier in 2022 slachtoffer van. Omgerekend zijn dit 141.000 ouderen.

Ouderen krijgen ook vaak te maken met financiële uitbuiting.

Zonder dat ze het weten wordt er bijvoorbeeld gebruik gemaakt van hun pinpas of een contract ondertekend. Hier zijn jaarlijks ongeveer 30.000 ouderen slachtoffer van. Maar slechts 700 maken melding.

De MonitorKRO-NCRV

Deze zussen plaatsten een verborgen camera om de dief van hun moeders geld te ontmaskeren.

Over ouderenmishandeling praten is lastig.

Ouderen vormen een kwetsbare groep doordat ze gedeeltelijk of geheel afhankelijk zijn van anderen.

Melding maken als oudere kan lastig zijn, bijvoorbeeld doordat een verzorger je niet uit huis laat gaan of je telefoon afneemt. Ook kan je schaamte voelen, bijvoorbeeld omdat je iemand vertrouwde met je geldzaken. Verder ben je als pleger je ook zich niet altijd bewust van de situatie. Omdat de druk in de zorg hoog is kan je als verzorger onbedoeld iemand verwaarlozen. Ook kan je als pleger je erg schamen.

Zembla: OuderenmishandelingVARA

Evelien sloeg ooit een bewoner nadat ze gebeten werd tijdens haar werk als verpleger.

Ouderen die weinig contact hebben met de buitenwereld hebben een grotere kans om slachtoffer te worden van ouderenmishandeling.

Bijvoorbeeld dementerende ouderen of ouderen die weinig bezoek krijgen. Door bijna geen contact te hebben is melden ook lastiger.

Voor ouderen die mishandeld zijn kunnen de gevolgen groot zijn. Je kunt last krijgen van psychosomatische klachten, zoals buikpijn die wordt veroorzaakt door geestelijke klachten. Ook depressies, angststoornissen en zelfdoding zijn gevolgen van ouderenmishandeling.

Zembla: Azen op de erfenisBNNVARA

Het is lastig om te bewijzen dat een oudere slachtoffer is.

Bij vermoedens helpt dit stappenplan je verder:

Let op de signalen van ouderenmishandeling.
Overleg met hulpverleners.
Ga het gesprek aan met omstanders, het slachtoffer en de pleger.
Maak een inschatting van de ernst van de situatie.
Beslis of je zelf hulp kan bieden of dat er (direct) hulpverlening nodig is om de situatie te verbeteren. Bij acuut gevaar, bel 112.