Hoe werkt het hoger onderwijs in Nederland?

Net in Nederland

Laatste update: 01-09-2025

Het hoger onderwijs omvat het hbo en wo.

'Hbo' staat voor hoger beroepsonderwijs en 'wo' voor wetenschappelijk onderwijs.

Na de middelbare school kun je kiezen wat je wil studeren. Dit kan van alles zijn. Denk aan biologie, rechten of bijvoorbeeld fysiotherapie.

Met een havo-diploma kun je doorstromen naar het hbo. En met een vwo-diploma kun je doorstromen naar het hbo of wo.

Wat voor werk je precies wil gaan doen, hoef je op dit moment vaak nog niet te beslissen. Met je studie ga je wél bepalen welke kant je ongeveer op wil gaan.

Je bent, veel meer dan op de middelbare school, zelf verantwoordelijk voor je studievoortgang in het hoger onderwijs.

Een hbo-opleiding is vaak meer beroepsgericht dan een opleiding aan de universiteit. Tijdens een hbo-opleiding volg je ook altijd een stage die je voorbereidt op de arbeidsmarkt. Bij het wo (meestal) niet.

Verschil hogeschool en universiteit:

Wat leer je?
Hbo: meteen toepassen wat je leert
Wo: onderzoeken en kennis ontwikkelen
Hoe leer je?
Hbo: samenwerken
Wo: zelfstudie
Onderzoek:
Hbo: onderzoeken wat de oplossing is voor een probleem
Wo: onderzoeken wat de oorzaak is van een probleem

Kies je hbo of universiteit? #AskAStudent HAN University of Applied Sciences

Om erachter te komen welke opleiding bij jou past kun je bij een hogeschool of universiteit naar een open dag gaan. Je kunt je aanmelden via de website van de instelling.

Voor extra bevestiging kun je soms ook kiezen voor een meeloopdag. Dan loop je een dag met een student(e) mee tijdens de colleges.

Maar niet met elke vooropleiding van de middelbare school kun je iedere opleiding volgen.

Je moet bij sommige opleidingen vereiste vakken hebben gevolgd, of bijvoorbeeld een bepaald niveau van de Engelse taal beheersen.

Daarnaast moet je goed opletten of je voor jouw gekozen opleiding een toelatingsexamen moet maken of bijvoorbeeld op gesprek moet komen. Bij populaire studies is dit vaak het geval. Zoek dit daarom altijd even uit! Je kunt je inschrijven via Studielink.nl

Allereerst begin je met het behalen van een bachelor.

Dit geldt zowel voor het hbo als het wo. Alleen duurt een hbo-bachelor 4 jaar en een wo-bachelor 3 jaar.

Na het behalen van je bachelor kun je er voor kiezen om ook een master te volgen. Tijdens een master kun je je nog meer specialiseren.

De meeste masters duren 1 of 2 jaar. In sommige gevallen kan een master 3 jaar duren.

Kies je hbo of universiteit? #AskAStudent HAN University of Applied Sciences

De kosten van een opleiding zijn niet voor elke studie hetzelfde. Maar vaak wel. De kosten liggen de afgelopen jaren boven de 2000 euro. Je kunt ervoor kiezen om dit bedrag in 1 keer te betalen of in termijnen. Je kunt dit geld ook lenen bij de overheid.

Om tijdens je studie rond te komen kun je geld lenen bij Dienst Uitvoering Onderwijs. Vanaf 2023 kun je een basisbeurs van ongeveer 450 euro per maand krijgen als je niet meer thuis woont.

Afhankelijk van het inkomen van je ouders heb je eventueel recht op een aanvullende beurs. Je hebt altijd recht op een OV-chipkaart.

NOS journaal

Na 7 jaar leenstelsel voor studenten is de basisbeurs weer terug.