1/12

Hoe betrouwbaar zijn peilingen?

Ook interessant om te weten

... en je weet het

mensen brengen hun stem uitHoe betrouwbaar zijn peilingen?
betrouwbaaar peilingen verkiezingen

Een peiling geeft de politieke voorkeur van mensen aan op een specifiek moment.

Het is geen letterlijke voorspelling van de verkiezingsuitslag. Wel een schatting, bijvoorbeeld tussen de 22 en 26 zetels. Omdat de uitslag anders kan zijn dan de peilingen, zien mensen ze soms als niet betrouwbaar. 

iemand kijkt naar een stemformulierANP

Er zijn meerdere redenen waarom peilingen niet letterlijk kunnen voorspellen.

Dit komt bijvoorbeeld omdat er tegenwoordig veel zwevende kiezers zijn, die pas op het laatste moment hun keuze maken (soms pas in het stemhokje).

een verkiezingsdebat tussen VVD-lijsttrekker Yeşilgöz en D66-lijsttrekker Jetten

Ook grote gebeurtenissen tijdens de verkiezingscampagnes spelen een rol, zoals een debat. Hierdoor kunnen kiezers toch anders gaan stemmen, waardoor een partij ineens minder zetels krijgt dan in de peiling stond.

Gijs Rademaker voor een scherm met peilingenANP

Een peiling zelf kan ook invloed hebben op de verkiezingsuitslag. Want een deel van de kiezers stemt op basis van deze peilingen.

Bijvoorbeeld om strategisch te stemmen op een partij die naar verwachting groot wordt, om zo meer te bereiken in de Tweede Kamer.

De peilingen veranderen veel in de laatste weken voor de verkiezingen.

Hand van Wilders die telefoon met peilingen laat zienANP

Ondanks dat ze niet de verkiezingsuitslag voorspellen, zijn ze wel belangrijk. Politieke peilingen laten zien wat er leeft onder de bevolking en hoe zich dat naar de politiek vertaalt. Niet alleen in aanloop naar verkiezingen, maar het hele jaar door.

Man zit achter laptop aan bureau en vrouw met opgestoken haar kijkt over zijn schouder mee

Het is alleen moeilijk om uitspraken over het hele land te doen. 

Je kan namelijk niet aan iedereen in het land vragen waar ze op dat moment op zouden stemmen. Daarom gebruiken ze een

in peilingen zijn minderheden slecht vertegenwoordigd niet representatiefANP

Onderzoekers die peilingen maken zijn voor een deel afhankelijk van welke mensen zich zelf aanmelden, waardoor niet alle groepen voorkomen. 

De onderzoeksbureaus gebruiken daarom in hun cijfers, waardoor ze toch betrouwbare uitspraken over de hele bevolking kunnen doen.

NieuwsuurNOS-NTR

Ook doen peilingbureaus van alles om meer groepen mensen toch mee te laten doen, zoals het betalen voor deelname.

iemand vult een kieswijzer inANP

Het blijft dus moeilijk om harde uitspraken te doen op basis van peilingen. Waardoor het kan voelen als onbetrouwbaar.

Maar ze zijn wel heel goed in het meten van grote trends en veranderingen in hoe het land over de huidige politiek denkt.

En je weet het!

Peilingen voelen misschien niet altijd even betrouwbaar. Omdat het niet de letterlijke uitkomst voorspelt. Maar het is toch heel informatief.